Concertzaal Musis Sacrum in Arnhem bestaat 175 jaar en is daarmee waarschijnlijk de oudste concertzaal van Nederland. Reden voor de directie van Musis om cultuurhistoricus Ingrid D. Jacobs te vragen om een boek over de muziektempel samen te stellen.
De auteur kwam er snel achter dat Musis Sacrum (betekenis volgens Wikipedia: ‘gewijd aan de Muzen’) geen eigen archief heeft nagelaten. Ze moest daarom de verhalen, gegevens en feiten uit vele andere bronnen halen. Twee bronnen in onze collectie bleken onmisbaar voor haar onderzoek: de archieven van Het Gelders Orkest (nu Phion) en het Concert St. Caecilia. “Ze zijn onontbeerlijk voor Musis-onderzoek”, aldus Ingrid Jacobs. Daarnaast maakte ze ook veel gebruik van de secretariearchieven van Arnhem.
Grote namen hebben in Musis Sacrum gedirigeerd of gespeeld, zoals Willem Mengelberg, Gustav Mahler, Sergei Prokofjev, Maurice Ravel en Elisabeth Schwarzkopf. Maar er traden niet alleen musici in Musis Sacrum op, er vonden ook andere activiteiten plaats. Denk daarbij aan sportevenementen, bijeenkomsten van politieke partijen en bewegingen, tentoonstellingen (bijvoorbeeld over elektriciteit, kunst, honden), filmvoorstellingen, dansuitvoeringen, gemaskerde bals, kermissen, opvanghuis voor vluchtelingen. Een enkele keer liep het uit de hand, bijvoorbeeld toen jongeren van een politieke partij een bus met uitwerpselen voor de deur van Musis tot ontploffing wilden brengen. De politie doofde op tijd de lont.
Musis Sacrum is verschillende keren in 175 jaar verbouwd. De verbouwing van 1890 leidde tot het huidige uiterlijk. Door de torentjes en de verspringende daklijnen noemden sommigen Musis destijds ook wel ‘het Kremlin van Arnhem’. Ingrid Jacobs beschrijft het wel en wee van de concertzaal van het ontstaan tot de meest recente veranderingen. Terecht stelt ze in de ondertitel van het boek: een “bewogen geschiedenis”.
De auteur raadpleegde veel bronnen in onze collectie en gebruikte verschillende afbeeldingen uit onze collectie.
Ingrid. D. Jacobs. Musis Sacrum Arnhem 1847-2022. De bewogen geschiedenis van een concertzaal. WBooks. Zwolle/Arnhem, 2022.
Westervoortsedijk 67-D
Openingstijden studiezaal