Menu
ingeklapt

De chat is beschikbaar van maandag tot en met vrijdag tussen 13:00 en 16:00 uur. Is de chat offline? Stel uw vraag via ons contactformulier.

Handtekening van Willem de Zwijger

Handtekeningen verzamelen van beroemde personen, bijvoorbeeld van BN'ers, is voor sommige mensen een interessante en intensieve hobby. Zo nu en dan 'vinden' wij in onze collectie handtekeningen van beroemdheden uit het verleden. Van mensen die bijna iedereen tegenwoordig nog kent. In het Oud Archief Arnhem troffen wij op vier brieven de handtekening aan van Willem de Zwijger aan. Prins Willem van Oranje, die velen van ons op de basisschool leerden kennen als de Vader des Vaderlands. Hij ondertekent op de afbeelding met "U l(ieder] goede vrundt Guill[aum]e de Nassau". Het Historisch Nieuwsbblad peilde in 2012 de stemming onder Nederlanders wie zij de grootste Nederlander aller tijden vonden: Willem de Zwijger.

Willem de Zwijger (1533-1584) diende oorspronkelijk onder keizer Karel V en zijn zoon koning Philips II. Later gaf hij leiding aan de Opstand tegen het rigide katholieke bewind onder Philips II en de Spanjaarden, beter bekend als het begin van de Tachtigjarige Oorlog.

Waar gaan de brieven van Willem de Zwijger in het Oud Archief Arnhem over?

Portret van Willem de Zwijger

De brief geschreven op 24 augustus 1582 is gericht aan de Landdag van Gelderland (een bijeenkomst van vertegenwoordigers uit verschillende delen van het gewest Gelderland, de zogenaamde Kwartieren). Willem de Zwijger vraagt daarin om de schulden en achterstallige soldij aan Günther graaf tot Schwarzburg (terug) te betalen. Deze Günther was getrouwd met een zuster van Willem de Zwijger.

De brief geschreven op 25 augustus 1582 is gericht aan Johan van Wittenhorst. Willem de Zwijger vraagt hem bij de Gelderlandse instellingen aan te dringen op terugbetaling van de schulden aan Günther graaf tot Schwarzburg.

De brief geschreven op 13/14 november 1583 is gericht aan de Landdag. Willem de Zwijger dringt in deze brief aan op meer eensgezindheid tussen de gewesten in Nederland. De prins doelde met name op de financiële steun voor de Opstand, buitenlands hulp voor de Opstand en het aanstellen van een overkoepelende regering en nieuwe Raad van State. 

De brief geschreven op 6 december 1583 (ruim een half jaar voordat de prins werd vermoord in juli 1584) is eveneens gericht aan de Landdag. Hij wijst in deze brief een verzoek af van de Landdag om Engelse soldaten op weg naar de Veluwe terug te roepen. De Gelderlanders hadden hele slechte ervaringen met Engelse troepen. Willem de Zwijger meende dat de problemen met Engelse soldaten in het verleden te danken waren aan slechte betaling. Hij verzekerde de Landdag er alles aan te doen om deze problemen dit keer te voorkomen. 

Zijn de brieven van Willem van Oranje bijzonder?

Ja en nee. De brieven van Willem van Oranje zijn onder andere belangrijk voor de kennis van onder meer de Opstand, het begin van de Tachtigjarige Oorlog, de opstelling van Gelderland en wording van de staat Nederland. Zijn correspondentie is meer dan vier eeuwen oud. Aan de andere kant: Willem van Oranje beschikte over een groot netwerk en schreef ongeveer 13.000 brieven aan zijn internationale relaties. Daar verbleekt het aantal van vier brieven een beetje bij. 

De brieven (als scans) zijn te vinden in het Oud Archief Arnhem inventarisnummer 4816 en 4817

Met dank aan historicus en vrijwilliger Peet Theeuwen, die de brieven samenvatte. 

Afbeeldingen:
Links boven: handtekening van Willem van Oranje, 1582. Gelders Archief 2000-4816, https://bit.ly/3ko4eik.
Rechts onder: portret van Willem van Oranje. Gelders Archief 2039 - 2628, Public Domain Mark 1.0 licentie, https://bit.ly/3eIvqqw.