Menu

In de periode van 31 juli tot en met 17 augustus is de chatservice niet beschikbaar. Toch snel antwoord? Stel uw vraag via MijnStudiezaal!

Journalist Karel Berkhuysen kwam tijdens een bezoek aan het toenmalige Staring Instituut in Doetinchem een map documenten tegen van een voormalige monteur van de PGEM. Daar zaten onder meer handgeschreven oorlogsbelevenissen in. Dit was het startschot voor Berkhuysen om een boek te schrijven over de rol van het PGEM-telefoonnet tijdens de Tweede Wereldoorlog. 

Telefoontoestellen, zenders, verbindingen en centrales: tijdens de oorlog waren ze onmisbaar voor een goede communicatie. De Duitsers wisten dat, het verzet ook. De bezetter vorderde meteen na de inval het hoofdgebouw van de PGEM. Het personeel moest verhuizen. De centraliste wenste niet in een pand met de Duitsers te werken: "Ik ga niet bij die moffen zitten", zei ze vastbesloten. In de eerste dagen van de oorlog gaven PGEM-monteurs posities van Duits geschut door of namen telefooncentrales over van Nederlandse soldaten, zodat die konden gaan vechten. Ze maakten het mogelijk dat de districten bij Doetinchem en Arnhem een toespraak van koningin Wilhelmina konden beluisteren via het 10 Kv-net. Het eerste PGEM-verzet was geboren.

De auteur raadpleegde verschillende bronnen, onder meer bij het Gelders Archief, maar gebruikte ook veel oral history, persoonlijke herinneringen van geïnterviewden en ooggetuigen.

Karel Berkhuysen. Verzet via het geheime telefoonnet. De opmerkelijke rol van het PGEM-telefoonnet tijdens de Tweede Wereldoorlog. 2016. Druk: Wink Doetinchem.