Beton en asfalt: bouwmaterialen voor steden en wegen. Het van oorsprong Gelderse familiebedrijf Bruil bouwt al meer dan een eeuw met deze materialen aan projecten in heel Nederland. In 2013 droeg firma Bruil een film- en videocollectie over aan het Gelders Archief en deze is nu toegankelijk gemaakt. Deze collectie laat zien hoe het bedrijf ontwikkelde in haar vakgebied én gebruik maakte van film en video om kennis te delen en zichzelf in de markt te zetten.
Begonnen als wegenbouwer
In 1906 begon Bernhard Bruil uit Doetinchem als wegenbouwer. Zijn zoons kwamen bij hem werken en het bedrijfje groeide. In de jaren ’30 werkte Bruil al met een stoomwals en het bedrijf legde betonwegen aan, zoals de Rijksweg 24 (nu A24). In 1956 opende Bruil een betonfabriek in Ede. In de volgende decennia kwamen daar kantoor- en fabrieksvestigingen bij in onder andere Apeldoorn, Arnhem, Zevenaar, Lochem en Wageningen. Bruil ging ook asfalt maken en werkte door het hele land aan de aanleg en het onderhoud van asfaltwegen. In de loop van de 20ste eeuw volgde specialisatie in andere bouwmaterialen.
De films
Op de films uit de collectie van Bruil staan onder andere beelden waarmee het bedrijf zichzelf wilde aanprijzen. De oudste film, getiteld ‘Van hessenspoor tot autoweg’, is een professionele productie op 16mm uit de jaren ’50, waarin Bruil laat zien dat ze specialisten zijn op het gebied van wegenbouw. In sprekende kleur en met een soms poëtische voice-over toont de film het werk dat het wegennet rond de Veluwe en Arnhem moderner maakt. De boodschap van de film is duidelijk: Bruil loodst het Nederlandse verkeer met innovatieve technologie een nieuwe tijd in, waarin alles draait om tijdswinst en snelheid.
Een ander voorbeeld is een video over chemiebouw. Dit filmpje is ook bedoeld om Bruil als bouwbedrijf in de markt te zetten, maar dan dertig jaar later. De waarden zijn verschoven: de nadruk ligt op duurzaamheid en milieubewustzijn als belangrijke kwaliteiten van firma Bruil. Zij kunnen een fabriek bouwen met materialen die niet snel slijten en die voorkomen dat gevaarlijke stoffen het milieu in lekken.
Zo zie je dat film en video al sinds halverwege de vorige eeuw belangrijke media waren voor een bedrijf als Bruil. Naast dat het een goede manier was om zichzelf te promoten, was film ook een mooi middel om op de hoogte te blijven van ontwikkelingen in het vakgebied en om gedenkwaardige momenten voor het bedrijf vast te leggen. De verschillende onderwerpen in deze filmcollectie geven een interessant inkijkje in de activiteiten en in het karakter van Bruil als bedrijf. Of in ieder geval, in het beeld dat firma Bruil graag wilde laten zien over zichzelf.
Wie geïnteresseerd is in de geschiedenis van wegenbouw, stedelijke uitbreiding, verandering van het Gelderse landschap, mediagebruik in het bedrijfsleven of gewoon graag beelden ziet van vintage machines, kan nu een kijkje nemen in de film- en videocollectie van firma Bruil. Sommige films zijn vanwege auteursrechten alleen in onze studiezaal te zien.
Deze blog is geschreven door onze collectiebeheerder audiovisueel archief Carola van Dijk-Heeres.
Afbeeldingen:
Still uit 1558-22488-0001.
Still uit 1558-22595-0003.
Still uit 1558-22620-0001.
Westervoortsedijk 67-D
Openingstijden studiezaal