“Elke documentairefilm van belang moet de kracht hebben drama te maken van onze dagelijkse problemen en poëzie van onze belevenissen.”
– John Grierson, die een eeuw geleden de term ‘documentaire’ bedacht.
In het werk van Sacha Barraud, oprichter van Cinemadoc, zie je terug dat hij als filmmaker Grierson’s inzicht koestert. Wanneer volgende generaties de films van productiebedrijf Cinemadoc terugkijken, zien ze het Arnhem van de late 20ste en vroege 21ste eeuw door de ogen van Barraud. In de afgelopen 10 jaar droeg hij in verschillende fases zijn filmarchief over aan het Gelders Archief. Na zorgvuldige selectie bestaat de collectie van Cinemadoc nu uit ongeveer 170 audiovisuele dragers, die te bekijken zijn via onze website en op onze studiezaal.
Films maken als een archivaris
Sacha Barraud, geboren in 1951 in St. Germain en Laye in Frankrijk, kwam in de jaren ’70 voor de liefde naar Nederland en vestigde zich in Arnhem. Hij is een verteller, een beeldmaker, die persoonlijke verhalen kan vatten in een filmdocument met maatschappelijke waarde. Zijn werkwijze heeft overeenkomsten met het werk van een archivaris: hij organiseert woorden en beelden, hij ordent informatie en hij brengt structuur aan in chaos.
Als theaterspeler in Frankrijk was Barraud al gefascineerd door de kracht van taal. Tijdens zijn studie sociale wetenschappen ontdekte Barraud bovendien dat een videoreportage veel meer impact had dan en geschreven verslag. In 1979 werd hij toegelaten op de Filmacademie in Amsterdam. Het portfolio dat hij nodig had voor zijn aanmelding, bevatte films die hij maakte met een filmcollectief uit het Arnhemse filmhuis, toen gevestigd in jongerencentrum Willemeen.
Na zijn afstuderen in 1983 werkte Barraud als regie- en camera-assistent bij diverse reclamebureaus, tot NOS-hoofdredacteur Vincent Monnickendam hem in 1985 vroeg voor het programma PALET. Voor deze serie maakte Barraud de documentaire “Kruispunt”. Dit is een documentaire over de middenstand in het Spijkerkwartier van de jaren ’80, waar Barraud toen woonde. De documentaire laat de spanningen zien die ontstonden toen steeds meer migranten in het Spijkerkwartier kwamen wonen. Sindsdien raakte Barraud nauw betrokken bij de geschiedenis van de gemeente Arnhem en de provincie Gelderland, die hij vastlegde in verschillende film- en videoproducties voor onder andere de KRO, de EO en TV Gelderland.
Schaduw van de Brug
Voor zijn documentaire In de Schaduw van de Brug (1995) deed Barraud onderzoek naar de evacuatie van de Arnhemse bevolking in de laatste fase van de Tweede Wereldoorlog. Tijdens dit onderzoek ontmoette hij gemeentearchivaris Piet van Iddekinge. Dankzij het werk en de persoonlijkheid van Van Iddekinge deed Barraud veel kennis op over Arnhem en over wat Arnhemmers uniek maakt. De bijdrage van Van Iddekinge was van grote betekenis voor de manier waarop Barraud en zijn team de ervaringen van de 110.000 Arnhemse evacués van 1944 authentiek en kloppend wisten te verbeelden.
Hoewel Barraud trots is op producties als In de Schaduw van de Brug (1995) en de TV-serie Gelders Vuur (uitgezonden door TV Gelderland in de periode 1997-2000), denkt hij met bijzondere dankbaarheid terug aan een project dat nooit werd voltooid. De fictiefilm Sweetly Continental noemt hij achteraf ‘een vergissing’. Door fictie te gaan maken, hoopte hij zich als artistiek filmmaker te bewijzen. Toch werd deze pijnlijk ervaring een belangrijk leermoment, niet alleen voor hemzelf, maar ook voor andere betrokkenen bij het project. Vele van hen zijn door de ervaring op Barraud’s filmset een carrière in film of TV begonnen.
De films van Barraud bevatten een schat aan historisch maatschappelijke thema’s, verteld met oprechte interesse in de beleving van zijn medemens. Zeker de serie Gelders Vuur heeft een belangrijke waarde als afspiegeling van het leven in de provincie. Het Gelders Archief zorgt graag voor het behoud van deze collectie voor toekomstige Arnhemmers en andere Gelderlanders.
Bekijk de producties van Sacha Barraud op onze website. De serie Gelders Vuur heeft ook een eigen website: https://geldersvuur.nl/
Deze blog is geschreven door collectiebeheerder audiovisueel archief Carola van Dijk-Heeres.
Afbeeldingen:
1. Een jonge Sacha Barraud met camera
2. Still uit de film In De Schaduw Van De Brug
3. Sacha Barraud met Rutger Hauer op de set van de film De Ridder en de Fakir
Westervoortsedijk 67-D
Openingstijden studiezaal