In het archief van de familie Van Lamsweerde bevindt zich een bijzonder stukje academische geschiedenis: handgeschreven collegedictaten van Hendricus van Lamsweerde uit 1670. Deze dictaten geven een uniek kijkje in de universitaire wereld van de 17e eeuw. Het vertelt wat er werd gedoceerd aan de universiteit van Leuven.
Nieuw in de dienstverlening
Het archief van de familie van Lamsweerde, te vinden in toegang 0472, is opnieuw beschreven en sinds kort weer te doorzoeken. De familie van Lamsweerde is afkomstig uit het Zeeuws-Vlaamse dorp Lamswaarde. Via Utrecht is deze familie in Gelderland terecht gekomen. De stukken geven vooral inzicht in het persoonlijke leven van leden van dit geslacht rondom Zutphen en Brummen. Het deel over het goederenbezit is van kleiner.
Een bijzonder voorbeeld van de persoonlijke stukken zijn de collegedictaten van Henricus van Lamsweerde.
Studeren in de 17e eeuw
Collegedictaten zijn aantekeningen die studenten tijdens colleges maakten. In de 17e eeuw was het gebruikelijk — zelfs verplicht — dat studenten hun eigen notities bijhielden. Docenten dicteerden vaak letterlijk hun colleges, waarna studenten deze zorgvuldig opschreven. Soms werd er zelfs gecontroleerd of studenten dit goed bijhielden: het maken van dictaten hoorde bij de academische discipline van die tijd[1].
Wat deze dictaten zo bijzonder maakt, is niet alleen de inhoud, maar vooral de vorm. In tegenstelling tot het vaak haastige gekrabbel in moderne collegeblokken zijn deze notities met grote zorg en aandacht opgesteld. Henricus versierde, net als vele andere studenten, zijn dictaten. Met sierletters, randversieringen en handgetekende illustraties. Sommige pagina’s zijn bijna kunstwerken op zich.
Ook Henricus van Lamsweerde maakte deze aantekeningen tijdens zijn studie in Leuven. Wat hij precies studeerde weten we niet. Een van de delen begint met de titel ‘de logica’, een kernonderdeel van een studie aan de universiteit.
Tussen de teksten door vinden we allegorische prenten, portretten van beroemd persoon of met een morele les. De illustraties en prenten die Henricus gebruikte, geven zijn dictaten niet alleen prachtig om te zien, maar ook extra gelaagdheid: ze vertellen hun eigen verhaal naast de tekst.
Kortom: de moeite waard om eens te grasduinen in dit archief! De inventaris is te bekijken op onze website.
[1] https://expo.bib.kuleuven.be/exhibits/show/de-collegedictaten-van-henricu/de-collegedictaten-van-henricu
Westervoortsedijk 67-D
Openingstijden studiezaal