Welke bronnen over Joodse genealogie en historie kunt u bij het Gelders Archief vinden?
Het Gelders Archief beheert verschillende bronnen en archieven waarin u onderzoek kunt doen naar Joodse genealogie:
-
Bij het Gelders Archief kunt u voor meer informatie over Israëlitische kerken zoeken in de archieven van de Israëlitische kerkgenootschappen. In deze archieven vindt u onder andere informatie over het bestuur, de bezittingen en de activiteiten van de kerken.
-
Tussen de Doop-, Trouw- en Begraafboeken in de collectie van het Gelders Archief bevinden zich een aantal DTB-boeken (Doop-, Trouw- en Begraafboeken) van verschillende Joodse gemeenten.
-
In onze bibliotheek hebben wij verschillende boeken over de geschiedenis van de Joden in Nederland, bijvoorbeeld: Geschiedenis van de Joden in Nederland. Boeken uit de bibliotheek kunt u aanvragen om in te zien in onze studiezaal.
Welke bronnen over Joodse genealogie kunt u bij andere Gelderse archiefinstellingen vinden?
U kunt zoeken in de archieven van de Nederlands-Israëlitische gemeenten in Gelderland. Deze archieven zijn terug te vinden bij andere Gelderse archiefinstellingen. Hieronder vindt u een aantal van deze archieven:
Waar kunt u meer informatie vinden over Joodse genealogie?
Voor Gelderland:
- Al vanaf de middeleeuwen zijn er Joodse gemeenten aanwezig in Gelderland. Op de website van de Vereniging Nederlandse Kring voor Joodse Genealogie vindt u veel informatie over de Joodse gemeenten in Gelderland. Deze pagina geeft per plaats een overzicht van alle bronnen over Joodse genealogie, zoals lijsten van Joodse begraafplaatsen en publicaties over Joodse gemeenschappen.
- Op de website van Joods Monument Arnhem vindt u de namen en levensverhalen van Joodse inwoners van Arnhem die tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn omgekomen.
- De adresboeken van het Gelders Archief zijn een waardevolle bron voor het opsporen van adressen van Joodse personen. Ze geven per jaar een overzicht van de personen en hun adressen, vooral in perioden waarin andere bevolkingsregisters verloren zijn gegaan. Deze adressenboeken bestrijken Arnhem en omliggende plaatsen en zijn deels online in te zien.
Voor Nederland:
- Op de website van het Joods Historisch Museum kunt u verdiepende verhalen over de Joodse geschiedenis in Nederland vinden.
- Op de website Jewish Genealogical research in the Netherlands vindt u genealogisch en historisch onderzoek over personen van Joodse afkomst in Nederland. Hier kunt u per plaats zoeken tussen allerlei Joodse stambomen.
- De website van het Digitaal Joods Monument is een online herdenkingsplek voor meer dan 109.000 Nederlandse en naar Nederland gevluchte Joden, Roma en Sinti die vanwege hun afkomst zijn vervolgd en de Holocaust niet hebben overleefd. Voor elk slachtoffer is een persoonlijke gedenkpagina aangemaakt met basisinformatie, de leeftijd bij overlijden en indien beschikbaar een portretfoto. Daarnaast is er vaak ook informatie te vinden over woonadressen, medebewoners en directe familieleden.
- Bent u opzoek naar Nederlands-Joodse families? Op deze website vindt u stambomen van Nederlandse Joodse families. Deze website bevat genealogische gegevens van ruim 192.000 personen, verzameld door Bertha en Max van Dam. Er zijn meer dan 35 afzonderlijke stambomen te vinden. Kenmerkend is dat de voorouders van deze families vaak al voor 1800 in Nederland woonden. Tegelijkertijd zijn grote delen van deze families tijdens de jaren 1940-1945 om het leven gekomen.
- Tot september 2021 had Nederland nog geen gedenkplaats waar elk slachtoffer van de Holocaust met naam werd vermeld. Het Holocaust Namenmonument in Amsterdam biedt nu een eigen plek voor Nederlandse Holocaustslachtoffers die nooit een graf hebben gekregen.
De namen op het monument zijn van Joden, Sinti en Roma die vanuit Nederland zijn vervolgd en gedeporteerd, maar ook van Nederlandse Joden die in andere landen woonden en in naziconcentratie- en vernietigingskampen zijn omgekomen. Daarnaast staan er namen van slachtoffers die stierven door honger of uitputting tijdens transporten en dodenmarsen, van wie geen graf bekend is. Zo biedt het monument een tastbare plek waar deze slachtoffers zowel individueel als samen herdacht kunnen worden.
Bent u op zoek naar een specifieke naam? Bij het monument vindt u QR-codes die u naar de website leiden waar u de naam kunt terugvinden. U kunt deze QR-code ook thuis scannen om de locatie van een naam binnen het monument te bekijken.
Voor Europa:
- Het Arolsen Archief is een internationaal kenniscentrum op het gebied van nazi-vervolging en beheert het grootste archief ter wereld over slachtoffers en overlevenden van het nationaalsocialisme. De collectie omvat gegevens van miljoenen mensen en is opgenomen in het UNESCO-programma Memory of the World. Via het archief is informatie toegankelijk over nazi-vervolging, dwangarbeid, de Holocaust en de impact van discriminatie en racisme.
Israëlische bronnen:
- Het Archief van het Gettostrijdershuis (GFH) is tot stand gekomen in samenwerking met Kibboets Lohamei Haghetaot, een gemeenschap van Holocaustoverlevenden. De collectie is uitgebreide collectie bestaat onder andere uit brieven, officiële documenten, dagboeken, getuigenissen (in schrift, audio en video), films, foto’s, kunstwerken en objecten. De collectie richt zich op drie belangrijke periodes, het Joodse leven voor de Tweede Wereldoorlog, de vervolging en het verzet tijdens de oorlog en het leven van overlevenden na afloop daarvan.
- Op de website van het wereldcentrum voor Holocaustherdenking, Yad Vashem, is een uitgebreide verzameling documentatie beschikbaar. De collectie omvat onder andere getuigenissen van overlevenden, foto’s en geregistreerde namen. Het materiaal gaat over het leven voor de oorlog, de vervolging en vernietiging tijdens de Holocaust maar ook over de nasleep en herinnering.
Wereldwijde bronnen:
- Het United States Holocaust Memorial Museum (USHMM) beschikt over een database met foto’s, albums, persoonlijke verhalen (zoals interviews, memoires en dagboeken) en films, met zowel historisch als hedendaags beeldmateriaal over de Holocaust.
Westervoortsedijk 67-D
Openingstijden studiezaal