Menu

De chat is beschikbaar van maandag tot en met vrijdag tussen 13:00 en 16:00 uur. Is de chat offline? Bekijk onze Veelgestelde vragen of stel uw vraag via ons contactformulier.

Immigratie en emigratie

Hoe zoekt u door historische gegevens over immigratie en emigratie?

Als u op zoek bent naar informatie over immigratie en emigratie in het verleden in Nederland, dan zijn het Nationaal Archief en het Centrum voor Familiegeschiedenis de beste plekken om uw onderzoek te beginnen. De zoekhulpen van het Nationaal Archief over immigratie en emigratie bevatten erg handige informatie.

Welke informatie over immigratie en emigratie vindt u bij het Gelders Archief?

Hieronder vindt u een overzicht van Gelderse bronnen rondom immigratie en emigratie:

  • Jaarlijkse opgaven van personen die zijn geëmigreerd, verstrekt door de gemeenten aan het provinciaal bestuur, de jaargangen 1850-1865 bevatten gegevens over woonplaats, naam, leeftijd, beroep, godsdienst, welstand, gezinssamenstelling, reden van vertrek en bestemming. Deze opgaven zijn te vinden in het archief van Provinciale Staten: 1850-1588 t/m 1603 (1851-1865)
  • Correspondentie, met lijsten van landverhuizers van enkele gemeenten, 1816, 1832-1851. Dit is te vinden in het archief van Gedeputeerde Staten: 0039-12407
  • Lijsten van vreemdelingen die vanuit/via België Nederland zijn binnengekomen, ingezonden door de Commissarissen van Politie, 1837-1838. Archieven van de rechterlijke colleges, alleensprekende rechters in de provincie Gelderland, te vinden in: 0232-109
  • Lijsten van onder anderen Zwitserse landverhuizers in de minuten van uitgaande brieven, 1819.
    Archieven van de rechterlijke colleges, alleensprekende rechters in de provincie Gelderland, 1811-1838, te vinden in: 0232-83
  • Indices op de besluiten van de Gouverneur, de Commissaris des Konings/der Koningin.
    Trefwoorden: vreemdelingen, Nederlanderschap, naturalisaties.
    Gegevens: naam, woonplaats. Indices op de besluiten van de Gouverneur, CdK (en -1920: GS), 1818-1949, te vinden in toegang 0040-1524-1694
  • Commissie- en Politieboeken der Stad Arnhem, 1680-1795. Verzoeken van buitenlanders om burger te mogen worden van de stad. Oud archief Arnhem,te vinden in 2000-47 t/m 77.

Literatuur

Onderstaande boeken zijn aan te vragen in de studiezaal van het Gelders Archief:

Gelderse emigranten en kolonisten

  • Lijst Swierenga 1835-1880. Dit is een uittreksel van: R.P. Swierenga, Dutch emigrants to the United States, South Africa, South America and South East Asia, 1835-1880; an alphabetical listing by household head (Wilmington, Delaware, Scholarly Resources Inc., 1983). Het bevat alleen de Gelderse informatie uit dit boek.
  • Bevolkingsregister van de kolonisatie van Hollandsche boeren aan de Saramacca (Suriname), juni 1845-april 1853 (Bijlage 1 in: E.F. Verkade-Cartier van Dissel, De mogelijkheid van landbouwkolonisa­tie voor blanken in Suriname (Amsterdam 1937) Gelders Archief, bibliotheeknummer RAG 6677 en REN D 462)

Over Hugenoten

  • A.J. Sevaes van Rooijen: Fransche vluchtelingen te ’s-Gravenhage, verschenen in De Wapenheraut 7 (1903) 263-270

  • Joh. Ruys: Genaturaliseerde Fransche vluchtelingen te Haarlem in 1709, verschenen in De Wapenheraut 20 (1916) 72-78

  • Het Rotterdamsch naturalisatieregister van Franse vluchtelingen 1709-1715 (Verschenen in de Nederlandsche Leeuw (1978) 159-182)

Over landverhuizers

  • L. Beelen-Driehuizen, J.H. Kompagnie, Landverhuizers: Aanwijzingen voor het doen van onderzoek naar Nederlandse emigranten en transmigranten (2e kwart 19e eeuw-1940) (Den Haag 1996). Bibliotheek Gelders Archief, RAG 6534

  • J.H. Kompagnie, POP – gids: Personen Op Papier, Overzicht van archief- en bibliotheekbestanden met gegevens over persoons- en beroepsgroepen in het Nationaal Archief (zie onder trefwoord: genaturaliseerden)

  • Cottaer, J. Lucassen, L. Lucassen, Van over de grens: Gids voor lokaal historisch onderzoek naar immigratie in Nederland (Reeks: Cahiers voor regionale geschiedenis en volkscultuur (Utrecht 1998))

  • J. van Barneveld en A.J. de Jong: De lotgevallen van Nederlandse boeren als kolonisten in Suriname, verslag van een merkwaardig experiment aan de Saramanca in Suriname met Nederlandse boeren en arbeiders voornamelijk afkomstig uit de provincies Utrecht, Gelderland en Overijssel (1995) (Bibliotheek Gelders Archief, RAG 6982)

  • H. Hietbrink: Lijst van personen die tussen 1857 en 1880 vanuit Ruurlo zijn geëmigreerd, in: Onder de Kroeseboom (Ruurlo 1984)

  • G.H. Ligterink, De landverhuizers: emigratie naar Noord-Amerika uit het Gelders-Westfaalse grensgebied tussen de jaren 1830-1850 (Zutphen 1981) (Bibliotheek Gelders Archief, RAG 3044)

  • J.W. van de Mond, Landverhuizers uit Nijmegen, in: N.A. Hamers (red.): Zoeklicht zonder Grenzen (Nijmegen 1980) 27-33 (Bibliotheek Gelders Archief RAG 4696)

  • H. Odink: "Landverhuizers in vorige eeuwen" in: Kroniek en volksmond van de Gelderse Achterhoek (Didam 1989) 1, 20-31

  • W. Wilterink: Winterswijkse pioniers in Amerika (Winterswijk 1990)

Overigen

  • J. van den Borne, Naturalisaties in Nederland in de eerste helft van de negentiende eeuw verschenen in: Jaarboek van het Centraal Bureau voor Genealogie en het iconografisch bureau, deel 46 (1992), pagina 209-246. Met een lijst van 1471 personen die in de periode 1815-1848 zijn genaturaliseerd, met datum en nummer van het Koninklijk Besluit. Bibliotheek Gelders Archief S 183
  • Luttenberg’s chronologische verzameling der wetten, besluiten en arresten betrekkelijk het openbaar bestuur in de Nederlanden sedert de herstelde orde van zaken in 1813 (Alfabetisch register 1813-1924 (Zwolle 1925) 299-351). Onder het trefwoord naturalisatie vindt u een lijst van personen die in de periode 1850-1924 zijn genaturaliseerd, met verwijzing naar het Staatsblad (de lijsten over de periode 1901-1925 zijn ook opgenomen in de alphabetische registers).

Websites met meer informatie:

Onderzoeksgids Immigratie en emigratie

Onderzoeksgids Immigratie en emigratie

1/1

Contact

location Westervoortsedijk 67-D
     6827 AT Arnhem
     (parkeerplaats aan de
     Mercatorweg)

E-mail Contactformulier
Telefoon  Telefoon
calender2 Openingstijden studiezaal

Handige links