Menu

De chat is beschikbaar van maandag tot en met vrijdag tussen 13:00 en 16:00 uur. Is de chat offline? Stel uw vraag via ons contactformulier.

Uw zoekacties: Onderzoeksgidsen
xOnderzoeksgidsen

Onderzoekgidsen

Deze onderzoeksgidsen bieden hulp bij het zoeken in het archief en bieden meer (achtergrond) informatie bij verschillende thema’s en de stukken die in het Gelders Archief in te zien zijn. 

Hoe zoekt u door de onderzoeksgidsen?

Door op een titel van een onderzoeksgids te klikken kunt u de inhoud van deze gids bekijken. Verder kunt u in de zoekbalk links bovenin zoeken op alle woorden die voorkomen in de onderzoeksgidsen.
 
Onderzoeksgidsen
>
Zoektermen
Zoektips!

Wildcards kunnen het zoeken vergemakkelijken:

  • Een ? (vraagteken) vervangt een letter
  • Een * (sterretje) vervangt een aantal letters
  • Door een $ (dollarteken) voor een zoekterm te zetten, zoekt u naar woorden die op elkaar lijken.

Meer zoektips vindt u hier.

 
 

Kadaster en grondeigendom

Hoe doet u onderzoek in de archieven van het Kadaster?

Wat vindt u in de kadastrale archieven?

In de kadastrale archieven vindt u informatie over het bezit van onroerend goed (grond en gebouwen) en hun eigenaren en de registratie van iedere formele transactie (koop, verkoop, hypotheek, testament etc.), die leidt tot een verandering in het bezit van onroerend goed van een eigenaar.

Wat u vooraf moet weten

Bij de datering door het Kadaster werd meestal gebruik gemaakt van dienstjaren, afgekort als ‘d.j.’. Het dienstjaar was altijd één jaar later dan het kalenderjaar. Daar waar in de inventaris een plaatsnaam wordt genoemd, wordt daar altijd de kadastrale en niet de burgerlijke gemeente mee bedoeld.

Wat vindt u in de kadastrale archieven 1711?

  • 3202 - Algemene Naamwijzer (1929-1989)

    In 1929 werd - als opvolger van de Alfabetische Naamwijzer - de Algemene Naamwijzer ingevoerd. Voor iedereen die in de Kadastrale Leggers stond vermeld als eigenaar of zakelijk gerechtigde, is een kaart gemaakt met verwijzingen naar de kadastrale gemeente(s) waarin de goederen van de desbetreffende persoon waren gelegen en naar het leggerartikel waarop zijn of haar naam voorkwam. Vervallen kaarten werden uit de kaartenbakken verwijderd en apart bewaard.
  • 3171 - Bijbladen (1871-1989)

    Op de Bijbladen werden wijzigingen van de Minuutplans bijgehouden. Vanaf 1844 hield men bij elk Minuutplan één bijblad bij, waarop alle wijzigingen werden aangebracht door het tekenen van de nieuwe situatie.
  • 3099 - Hypotheekregister 1 (Dagregister) (1878-1976)

    Alleen de Dagregisters van het kantoor Nijmegen zijn bewaard gebleven. De akten die ter in- of overschrijving werden aangeboden, werden eerst ingeschreven in het Dagregister en dan pas opgenomen in de Hypotheekregisters 3 of 4. Het dagregister is een soort agenda van alle ter registratie aangeboden stukken. In het register werd per dag en in volgorde van aanbieding van de akte de naam genoteerd van de aanbieder, een korte omschrijving van de inhoud van de akte en van de verschuldigde leges. Het dagregister vormt een toegang op de Hypotheekregisters 3 en 4, als de datum van de akte bekend is (bij benadering). De Dagregisters werden per kantoor bijgehouden.
  • 3200 - Hypotheekregister 2 (Algemeen Register) (1838-1928)

    Hypotheekregister 2 geeft per persoon een overzicht van alle transacties betreffende zakelijke rechten (eigendomsovergang, hypotheek etc.) met een verwijzing naar de akten in de Hypotheekregister 3 (tot 1879) en 4. Ook het Algemeen Register werd per kantoor bijgehouden.
    Er zijn twee manieren om in het Algemeen Register te zoeken: via de Alfabetische Naamwijzer der Verkrijgers en via het Hypotheekregister 69.
  • 0261 - Hypotheekregister 3 (Schepen en vaartuigen)

    Hypotheekregister 3 , ook wel inschrijvingsregisters genoemd, werden per kantoor bijgehouden. Zij dienden voor de inschrijving van uittreksels van hypotheekakten. Hypotheekregister 3 zijn vernietigd. Ze hebben hun belang verloren. De hypotheekakten bevinden zich nog wel in de notariële archieven. Het Dagregister en het Algemeen Register (tot 1879) bevatten diverse gegevens over de hypotheekverlening, zoals de namen van partijen, het bedrag van de lening en (vanaf 1889) de naam van de notaris die de akte opstelde.
  • 1041-1044 - Hypotheekregister 4 (1838-1974)

    Het Hypotheekregister 4 werd per kantoor bijgehouden. Ze dienden voor de overschrijving van alle akten waarbij onroerende zaken werden gevestigd (behalve het recht van hypotheek).
    De aktes die het meest voorkomen:
    • Akten voor de levering van onroerend goed (transportakten), zoals akten van koop en verkoop, openbare veiling, boedelscheiding en schenking.
    • Akten van vestiging van een beperkt zakelijk recht op een onroerende zaak (behalve dat van hypotheek), zoals erfdienstbaarheid, recht van opstal, erfpacht, grondrente en vruchtgebruik.
    • In elk register staat van links naar rechts het volgnummer (dat is het nummer van de akte binnen het deel) de naam van de kadastrale gemeente met opgave van sectieaanduiding en het perceelsnummer, tot 1929 de verwijzing naar het deelnummer en volgnummer van het Hypotheekregister 2, de tekst van de overgeschreven akte en de koopprijs.
    • De Hypotheekregisters 4 vanaf 1975 zijn vernietigd, nadat ze zijn gedigitaliseerd. De akten zijn nog wel te vinden bij de notaris die ze heeft opgemaakt. Ook de Hypotheekregisters 4 van vóór 1975 zijn bij het Kadaster digitaal aanwezig. De toegangen op het overschrijvingsregister zijn het Hypotheekregister 2 en het perceelsnummer via de kadastrale registratie.
  • 3201 - Hypotheekregister 5 (Alfabetische naamwijzer der verkrijgers) (1838-1928)

    Dit is een alfabetische index op de achternamen van de eigenaren die in Hypotheekregister 2 en 2bis voorkomen. Vanaf 1929 vormde het kaartsysteem van de Algemene Naamwijzer - als opvolger van Hypotheekregister 5 en het Hypotheekregister 2 - de toegang tot de kadastrale registers en de openbare registers.
  • 3196 - Hypotheekregister 69 (1838-1928)

    Dit percelenregister bevat per kadastrale gemeente, per sectie in numerieke volgorde een verwijzing van de kadastrale percelen, naar het deel en het vak van het Hypotheekregister 2 waarin ze voorkomen.
  • 0254 - Hypotheekregister 69a (1879-1968)

    Het Register 69a werd per kadastrale gemeente, per sectie, in numerieke volgorde bijgehouden. Het verwijst in geval van een hypotheek naar een deel en nummer in het Hypotheekregister 3 en bij beslag naar het Hypotheekregister 4. Bij veranderingen binnen de percelen werden over en weer verwijzingen geplaatst naar de nieuwe en vervallen nummers. Maar achter de nieuwe perceelsnummers werd niet vermeld welke andere inschrijvingen er nog op rustten. Daarom werd een nieuw register 69a ontworpen, waarin naast ieder kadastraal perceel direct alle openstaande inschrijvingen te vinden zijn.
  • 3071 - Leggers, Register 71 en alfabetische naamwijzers

    De kadastrale leggers zijn gedigitaliseerd en raadpleegbaar via de Kadaster Archiefviewer in de studiezaal van het Gelders Archief of een ander Nederlands Regionaal Historisch Centrum. U kunt daarin zoeken aan de hand van een adres, naam, perceelsnummer of artikelnummer.
    De deelnummers die u in de leggers vindt onder 'het register van overschrijving (hypotheken) corresponderen met de inventarisnummers van het hypotheekregister 4 per kantoor waar de kadastrale gemeente onder viel. Om op naam te zoeken kunt u gebruik maken van de alfabetische naamlijsten die digitaal beschikbaar zijn in de Kadaster Archiefviewer:
  • Alfabetische Naamlijst (1832-1864)

    Tot 1864 werd voorin ieder nieuw deel van de kadastrale legger, per kadastrale gemeente, een alfabetische lijst van de achternamen van de eigenaren en vruchtgebruikers aangelegd met een verwijzing naar het leggerartikel waarin hun eigendommen beschreven werden.
  • Alfabetische Naamwijzer (1864-1928)

    Vanaf 1864 werden alfabetische naamlijsten aangelegd in aparte registers: de Alfabetische Naamwijzer. Voor de alfabetische index ná 1928 zoekt u in de Algemene Naamwijzer.
  • 0655 - Minuutplans

    De oorspronkelijke minuutplans geven op een kaart de situatie weer op 1 oktober 1832. De afgebeelde stukken grond - de percelen - kregen ieder een nummer dat op de kaart in het perceel is geschreven. De begrenzing van een perceel werd aangegeven door een ononderbroken lijn.
    Aangezien veel gemeentes te groot waren om op één kaart te worden afgebeeld, zijn ze opgedeeld in secties, aangeduid met hoofdletters A, B, C enz. Binnen de secties is weer een indeling in bladen, aangeduid met bladnummers. Binnen iedere sectie begint de nummering van de percelen bij 1. De nummering is doorlopend, over de grenzen van de bladen heen.
    Bij de minuutplans vindt u ook de verzamelplans (1817-1830). Dit zijn overzichtskaarten van een hele kadastrale gemeente. Alle secties en bladen staan erop aangegeven. Met behulp van het verzamelplan kan het (deel)plan worden gevonden, waarop de gezochte percelen voorkomen.
    De Oorsponkelijke Aanwijzende Tafels zijn digitaal raadpleegbaar via de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE)

  • 3170 - Oorspronkelijke Aanwijzende Tafels (OAT's) (1832)

    OAT’s bevatten per kadastrale gemeente, op volgorde van sectie en perceelsnummer:
    • een opgave van naam, woonplaats en beroep van de eigenaar (of andere zakelijke gerechtigde)
    • soort bebouwing
    • oppervlakte
    • klasse
    • belastbare opbrengst
    van ieder perceel op 1 oktober 1832. De Oorsponkelijke Aanwijzende Tafels zijn digitaal raadpleegbaar via de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE)

  • 0897 - Processen verbaal van de grensbepaling (1812-1832)

    De Processen verbaal van de grensbepaling bevatten een omschrijving van de gemeentegrenzen met schetsen en een aantal technische gegevens.
  • 3100 - Registers 50 (1870-1944) & 3110: Registers 51 (1958-1993)

    In het jaarlijks per kadastrale gemeente bijgehouden Register 50, werden gegevens opgenomen van overleden eigenaren van onroerende goederen. De registers 50 en 51 bevatten aantekeningen over de (familie)relaties tussen overledene en begunstigde en over de verdeelsleutel van de erfenis. Het Register 51 is de opvolger van het Register 50. Alleen van kantoor Nijmegen zijn de registers 50 bewaard gebleven. De registers 51 zijn geordend op dagjaar en bewaringnummer (ook successienummer genoemd). De registers 51 bestaan uit een deel A en een deel B. Deel A betreft de plaatsen alfabetisch geordend tot en met Heerde. Deel B bevat de overige plaatsen. Op de artikelsgewijze leggers die u via de archiefviewer kunt bekijken, vindt u een verwijzing naar het dagjaar en bewaringnummer van het register 51.
  • 3198 - Staten Q/Staten 75 (vanaf 1832)

    De Staten 75 dienden als tussenstadium voor wijzigingen in perceelsgrenzen. U vindt er per kadastrale gemeente (in chronologische volgorde) de oude en de nieuwe toestand.
  • 3197 - Staten R/Staten 73a (1832-1990)

    De Staten 73 dienden als tussenstadium voor vrijwel alle wijzigingen van eigenaren en vruchtgebruikers in de Kadastrale Legger. U vindt er per kadastrale gemeente (in chronologische volgorde) de oude en de nieuwe toestand.
  • 3199 - Suppletoire Aanwijzende Tafels (SAT) (1832-1864)

    Tot 1844 werden in de SAT zowel de wijzigingen van een perceel (splitsing, samenvoeging), als van de eigenaar (of zakelijk gerechtigde) opgenomen. Het grootste deel van de veranderingen betrof eigendomsveranderingen van gehele percelen. Het perceel werd dan in de SAT opnieuw ingeschreven met de naam van de nieuwe eigenaar en een verwijzing naar het leggerartikel, waarin de naam van de nieuwe eigenaar voorkwam.
    Vanaf 1844 werden alleen nog maar de wijzigingen van percelen in de SAT opgenomen en niet meer die van eigenaar (of zakelijk gerechtigde). Vanaf 1863 werden wijzigingen van percelen en zakelijk gerechtigden, alleen nog maar in de Kadastrale Leggers zelf vastgelegd.
  • 3172 - Vervolgminuutplans (1874-1972)

    Na een hermeting, ruilverkaveling of herkaartering werden er nieuwe Minuutplans getekend: de Vervolgminuutplans.

De Kadaster Archiefviewer

U kunt niet direct online onderzoek doen in de Kadaster Archiefviewer. Deze is alleen te raadplegen in de studiezaal van het Gelders Archief en van de overige Regionale Historische Centra (RHC) in Nederland.

Hoe doet u onderzoek in de Kadaster Archiefviewer?

De Kadaster Archiefviewer kunt u raadplegen in de studiezaal van het Gelders Archief. U kunt onderzoeken wie in het verleden eigenaar zijn geweest van de verschillende percelen, wanneer deze percelen verkocht zijn en hoe de percelen in de loop der tijd zijn vernummerd. Voor het overzichtelijk noteren van de gegevens die u gevonden heeft, kunt u dit formulier gebruiken.
U zoekt op:
  • Op adres
  • Op naam van de eigenaar
  • Op perceelnummer

Handleiding

U kunt zich thuis alvast voorbereiden op uw komst naar de studiezaal in de handleidingen van de Kadaster Archiefviewer.
Zie hier onder:
  • thumbnail

    De korte handleiding

  • thumbnail

    De handleiding voor het zoeken op adres

  • thumbnail

    De uitgebreide handleiding

Wat vindt u in de Kadaster Archiefviewer?

Hier vindt u:
  • Leggerartikelen

    overzicht van percelen die een gerechtigde (bijv. een persoon, gemeente of stichting) in een bepaalde kadastrale gemeente bezit heeft of waarop hij zakelijke rechten heeft.
  • Register 71

    een overzicht van de percelen per kadastrale gemeenten met verwijzing naar de artikelnummers die deze percelen in bezit hebben gehad.
  • Naamlijsten

    iedere naam correspondeert met een artikel. De naamlijsten vormen een alfabetisch overzicht op achternaam met het bijbehorende artikelnummer.
  • Hulpkaarten

    hierop vindt u de nieuwe grenzen van een perceel na een wijziging.
  • Veld-, dienstjaar- en projectveldwerken

    schetsen van de landmeter van de uitgemeten percelen.
  • Lijst 78A

    verwijzingen van minuutperceel naar het eerste veldwerk en/of hulpkaart waarop het niet-vernummerde perceel voorkomt.

Belangrijke verwijzing

De Kadaster Archiefviewer bevat geen akten van overschrijving (Hyp 4). Wel staat er in kolom 5 en 6 van de leggerartikelen een verwijzing naar het Hypotheekregister 4 (Hyp 4) met deelnummer en nummer. Met deze gegevens is het mogelijk om in de inventaris van toegang 1711 (Kadaster en Bewaarders van de Hypotheken) de akten van overschrijving aan te vragen. Open hiervoor het juiste kantoor in de inventaris en vraag het nummer aan dat u in kolom 5 van het leggerartikel gevonden heeft.
Enkele begrippen
  • exp

    expiratie
  • erfpacht

    erfpacht is het recht om de grond van een ander te gebruiken tegen betaling van een vergoeding, canon genoemd
  • later no.

    deze vermelding betekent dat het perceel in verband met samenvoeging of splitsing een nieuw nummer heeft gekregen
  • ontg

    ontginning
  • rectificatie

    herstel
  • redres

    herstel/heropmeting
  • register 71

    algemene toegang voor de periode 1844–1989 tot de kadasteradministratie. Het register verwijst per sectie en perceelnummer naar de artikelnummers van de opeenvolgende eigenaren. Tevens geeft het een verwijzing als het perceelnummer is gewijzigd (splitsing, samenvoeging, verbouwing)
  • ruilverkaveling

    hiermee wordt de keten verbroken. Het is dan niet te achterhalen naar wie een perceel is overgegaan
  • scheiding

    beëindiging van gezamenlijk eigendom
  • splitsing

    opsplitsen van percelen
  • stichting

    bouw van een gebouw
  • vereniging

    samenvoegen van percelen
  • reeks

    in register 71 vindt u verschillende reeksen. Reeks 1 is alitijd de oudste. Het kan zijn dat in latere reeksen bepaalde percelen niet meer voorkomen omdat ze inmiddels zijn opgeheven

Wat is het Kadaster?

Op Wikipedia vindt u meer achtergrondinformatie over het Kadaster.

Zoekt u naar eigendomsinformatie van vóór 1832?

  • Bewaarders van de hypotheken en de Kadasters (1811-1832)

    Hoe zoekt u in de archieven van de Bewaarders van de hypotheken en de Kadasters?
    • Kantoor Arnhem
      1. Stap 1

        Bekijk de alfabetische registers en bepaal met behulp van de bladwijzer op beginletters in toegang 0250 in welke registers en op welke pagina’s mogelijke vermeldingen van de koper/schuldenaar staan. Kijk bij de desbetreffende naam en noteer het (oude) deelnummer en het vaknummer.
        Let op:
        • persoon kan meerdere keren voorkomen
        • let op spellingsvarianten (Aalberts, Aalberse, Aalbertsen, Alberts etc.)
        • ij = y
      2. Stap 2

        Bepaal met behulp van de concordantie in de toegang het nieuwe deelnummer in inventarisnummer 180-283. Vraag dit repertorium aan.
      3. Stap 3

        Kijk in het repertorium bij het vaknummer. Links in het vak staat een verwijzing naar het (oude) deelnummer van het register van formaliteit en artikelnummer. Noteer deelnummer en artikelnummer.
      4. Stap 4

        Bepaal met behulp van de concordantie in de toegang het nieuwe deelnummer inventarisnummer 1-167. Vraag dit register van formaliteit aan.

        U vindt in het register van formaliteit onder het artikelnummer de gehele akte van overdracht van onroerend goed afgeschreven.
    • Kantoor Tiel
      Kantoor Tiel beschikt ook nog over een register van overschrijving van inbeslagneming van onroerende goederen in inventarisnummer 109; toegankelijk d.m.v. kolom overschrijving.
      Het archief van kantoor Tiel was slecht toegankelijk. De alfabetische naamlijsten (inventarisnummer 191-192) waren incompleet, moeilijk leesbaar, niet consequent en kenden tussentijdse wijzigingen. Daarom is er een nieuwe naamlijst gemaakt in PDF die gekoppeld is aan deze zoekhulp.
      1. Stap 1

        Open de alfabetische naamlijst die als PDF gekoppeld is. Scroll naar de naam of maak gebruik van de zoekfunctie (ctrl-F).
        Let op het volgende:
        • een persoon kan meerdere keren voorkomen
        • let op spellingsvarianten (Aalberts, Aalberse, Aalbertsen, Alberts etc.)
        • ij = y
        • kijk eventueel nog bij relaties
        Noteer het inventarisnummer (110-115 of 116-190) van het repertorium en het vaknummer. Vraag dit repertorium aan.
      2. Stap 2

        Kijk in het repertorium bij het vaknummer. Links in het vak staat een verwijzing naar het (oude) deelnummer van het register van formaliteit en artikelnummer. Noteer deelnummer en artikelnummer.
      3. Stap 3

        Bepaal met behulp van de concordantie in de toegang het nieuwe deelnummer in inventarisnummer 1 t/m104.
        Let op: er zijn twee oude series registers van formaliteit; 1-4 en 1-100; de oudenummers 1-4 komen dus twee keer voor!
        Als de verwijzing komt uit:
        • repertoria/nieuw inventarisnummer 110-115, dan: registers/nieuw 1-4 (oude nummer = nieuwe nummer)
        • repertoria/nieuw inventarisnummer 116-190 dan: registers/nieuw 5-104 (het oude nummer + 4)
          Vraag dit register van formaliteit aan.
          U vindt in het register van formaliteit onder het artikelnummer de gehele akte van overdracht van onroerend goed afgeschreven.
    • Kantoor Zutphen
      1. Stap 1

        Vraag het alfabetische register (inventarisnummer 269-275) aan en kijk of er onder de gekozen letter vermeldingen staan van de koper/schuldenaar. Noteer het (oude)deelnummer van het repertorium en het vaknummer.
        Let op:
        • persoon kan meerdere keren voorkomen
        • let op spellingsvarianten (Aalberts, Aalberse, Aalbertsen, Alberts etc.)
        • ij = y
      2. Stap 2

        Bepaal met behulp van de concordantie in de toegang het nieuwe deelnummer (inventarisnummer 182-268).
        Vraag dit repertorium aan.
      3. Stap 3

        Kijk in het repertorium bij het vaknummer. Links in het vak staat een verwijzing naar het (oude) deelnummer van het register van formaliteit en artikelnummer. Noteer deelnummer en artikelnummer.
      4. Stap 4

        Bepaal met behulp van de concordantie in de toegang het nieuwe deelnummer (inventarisnummer 1-119).
        Vraag dit register van formaliteit aan.

        U vindt in het register van formaliteit onder het artikelnummer de gehele akte van overdracht van onroerend goed afgeschreven.
    Kantoor Zutphen beschikt ook nog over registers van formaliteit, inschrijvingen van privilegiën en hypotheken: uittreksels van hypotheekakten (inventarisnummer 120-169); te vinden m.b.v. datum.

Wilt u meer weten over de Bewaarders van de hypotheken en de Kadasters?

Zie voor achtergronden, inrichting en raadpleging van dit archief de Inleiding in toegang 0250 van het Kantoor Arnhem.

Verpondingskaarten (1768-1811)

De verpondingskaarten zijn kaarten die gemaakt zijn in de periode 1768-1811. Ze laten de perceelsindeling van verschillende Gelderse gemeenten zien. Meer informatie over de verpondingskaarten vindt u in de inleiding van dit archief.

Kadaster, pré-kadastrale kaarten (1812-1830)

De pré-kadastrale kaarten zijn kaarten die opgemaakt zijn net voor de officiële invoering van het Kadaster. De serie is geordend per gemeente maar niet van iedere gemeente zijn kaarten beschikbaar.

Processen verbaal van grensvaststelling (1818-1832)

De processen verbaal van grensvaststelling bevatten informatie over de bepaling en afmeting van sectie- en perceelsgrenzen bij de invoering van het Kadaster.

Maatboeken (etc.) ten behoeve van de heffing van de grondbelasting (1806-1811)

De maatboeken waren bedoeld om een grondboekhouding op te stellen voor het heffen van grondbelasting. Ze bevatten informatie over de eigenaren van bepaalde percelen. Lees de inleiding van dit archief voor meer informatie over de inhoud.

Oud Rechterlijke Archieven (ORA) (voor 1811)

Oud Rechterlijke Archieven bevatten onder andere informatie over het eigendom van stukken grond, hypotheken en de overdracht van eigendom.

Familiearchieven (van ca. 1200-heden)

Familiearchieven bevatten vaak informatie over grond en bezittingen van deze families. Ook registreerden zij meestal welk land zij in leen gaven en in leen hadden.

Leenkamers

Ook de archieven van de Leenkamers kunnen veel informatie bieden over grondeigendom.
 
 
 
MAIS-(M)DWS is een product van DE REE archiefsystemen BV
meer informatie over MAIS-(M)DWS