Menu

De chat is beschikbaar van maandag tot en met vrijdag tussen 13:00 en 16:00 uur. Is de chat offline? Bekijk onze Veelgestelde vragen of stel uw vraag via ons contactformulier.

Landdagsrecessen

Landdagsrecessen

De Gelderse landdagen waren de vergaderingen van de Gelderse Staten, de afgevaardigden van de steden en de edelen (ridderschappen en bannerheren) van het gewest. De landdagsrecessen zijn de weergave van de besluiten en handdelingen van de landdagen. Ze vormen een belangrijke bron voor de kennis van en over de Gelderse geschiedenis.
In deze toegang zijn korte samenvattingen (regesten) van besluiten, genomen in 1581, 1582, 1583, 1591 en 1592, te vinden.

Hoe zoekt u door de landdagsrecessen?

Klik op de zoekbalk links bovenin en voer uw zoekterm(en) in. Klik vervolgens op ‘zoek’.

Hoe kunt u de originele recessen inzien?

De originele recessen zitten in verschillende archieven. Om deze in te zien noteert u het volgende:
  • Bloknummer (het nummer van het archief waar het reces zich in bevind)
  • Inventarisnummer (het nummer van het stuk waar het reces zich in bevind)
  • Folionummer
Vul vervolgens in de algemene zoekbalk van de website het bloknummer en inventarisnummer in. Bij de zoekresultaten verschijnt het archief met het betreffende bloknummer. Als u hierop klikt, kunt u naar het inventarisnummer in dit archief. Om dit in te zien doet u het volgende:
Met het folionummer kunt u het betreffende reces in het inventarisnummer vinden.

Wilt u meer informatie over de landdagsrecessen? 

In de Onderzoeksgids Landdagsrecessen vindt u meer informatie over de landdagsrecessen. 
beacon
12.175  landdagsrecessen
 
 
Landdagreces
006 Op verzoek van de heer Van Lennep vaardigt de Landdag een ordonnantie uit aan de schout van Rheden om Van Lennep honderd daalders te betalen, met in dezelfde ordonnantie de voorwaarde dat de heer Hackfort vooraf de door hem verschuldigde 500 gulden dient te voldoen. Zie Nota bene.
Datering:
1585 februari 18
Notabene:
a. De heer Van Lennep is mogelijkerwijs Rudolph (Rodolph Rodolff, Roedolff, Roedolph) van Lennep, afgevaardigde van de Ridderschap van het Kwartier van Veluwe, of Johan van Lennep, afgevaardigde namens de stad Hattem. Zie over hem ook de regesten 211 (1583), 216 (1583), 099 (1591), 386 (1593 / 1594) en 407 (1593 / 1594).

b. De hier genoemde heer Hackfort is waarschijnlijk de bedoelde schout van Rheden; nader onderzoek naar zijn identiteit is gewenst.
Toegangsnummer:
2000 Oud archief Arnhem
Inventarisnummer:
Folionummer:
223 v.
 
 
 
 
 
Landdagreces
216 Besluit om prins Willem van Oranje per brief te verzoeken zes vendels Engelse soldaten, op weg naar de Veluwe, terug te roepen en anderen in hun paats te zenden. Zie Nota bene.
Datering:
1583 november 28
Notabene:
a. Reden voor dit besluit: De Landdag vreest onenigheid en muiterij indien soldaten van andere nationaliteiten, die reeds op de Veluwe gelegerd zijn, met de Engelsen geconfronteerd worden.

b. Rodolph van Lennep en de Nijmeegse secretaris Ott van Heteren krijgen opdracht hierover in correspondentie met de prins te treden.

c. Het (negatieve) antwoord van Willem van Oranje volgt in zijn schrijven van 6 december 1583 (nieuwe stijl), te vinden in 2000 Oud archief Arnhem, inv. nr. 4817.

d. Over Rodolph van Lennep, zie ook de regesten 211 (1583), 006 (1585), 099 (1591), 386 (1593 / 1594) en 407 (1593 / 1594).
Toegangsnummer:
2000 Oud archief Arnhem
Inventarisnummer:
Folionummer:
460 v. - 461 r.
 
 
 
 
 
Landdagreces
175 In de zaak tussen Derick van Eijl en de gravin Van Nieuwenaar volgt de Landdag het advies van het Hof inhoudende dat deze kwestie via onderhandelingen tussen de partijen geregeld dient te worden. Voor de inhoud en de nadere voorwaarden, zie Nota bene.
Datering:
1593 maart 30
Notabene:
a. "...die Gravinn[e] van Nuenar...": Anna Walburgis gravin van Nieuwenaar en Meurs (ca.1522-1600), weduwe van Filips van Montmorency graaf van Horn. Anna hertrouwde in 1569 of 1570 met haar jongere neef Adolf graaf van Nieuwenaar en Meurs, stadhouder van Gelderland, Utrecht en Overijssel (overleden te Arnhem in 1589). Zij stond bekend als een ijverig calvinist en wijze staatsvrouw. Haar graafschap Meurs liet zij na aan prins Maurits, die het in 1597 op de Spanjaarden heroverd had.

b. Zie o.a. ook de regesten 041 (1590), 041 (1591), 111 (1591), 055 (1592), 056 (1592), 057 (1592), 069 (1593), 150 (1593), 168 (1593), 263 (1593), 387 (1593 / 1594), 388 (1593 / 1594) en 408 (1593 / 1594).

c. Deze zaak: een geschil tussen de gravin en drost Derick van Eijl over de Meurse pandtol, een van de twee te Tiel geheven tollen, in 1359 verpand aan de graven van Meurs en in 1619 gelost. Het is vooralsnog onduidelijk welk drostambt Eijl bekleedde. Bij gerechtelijk vonnis had hij het vruchtgebruik van de Meurse pandtol: zie regest 150 (1593). In 1592 nam hij deel aan de landdag (Ridderschap, Kw. v. Nijmegen). De gravin beschuldigt Van Eijl van geweigerde rechtspraak inzake de tol. Van Eijl ontkent de aanklachten in een protestschrift en eist opening van de tolregisters. Volgens de Landdag zijn de stukken niet compleet genoeg om tot een gefundeerde uitspraak te komen
.
d. Voorwaarden voor overleg:
1. Afdoening van de zaak binnen vier maanden, of uiterlijk binnen een half jaar na deze datum.
2. Totdat de kwestie is geregeld blijft Van Eijl in bezit van zijn huidige rechten.
3. De besprekingen zullen plaats vinden in Buren.
4. Hebben die geen resultaat, dan zal appèl bij het Hof volgen.
5. Kan het Hof niet tot een beslissing komen, dan mag het enkele deskundige leden van de Landdag te hulp roepen.
6. Dit alles zonder verkorting van de geldende rechten en gebruiken.

e. "...wacht recht...": schrijffout, moet zijn: 'wat recht' (fol. 375 v., scan 730).
Toegangsnummer:
2000 Oud archief Arnhem
Inventarisnummer:
Folionummer:
375 r. - 376 r. (scan 729-731)
 
 
 
 
 
Landdagreces
069 Op het verzoekschrift van de gravin van Nieuwenaar wil de Landdag haar in de eerste drie punten graag tegemoet komen, zonder echter van de eerder hierop genomen resolutie en het oude gebruik af te wijken. Op het vierde punt moet overlegd worden met het Hof en drost Eijl. Zie Nota bene.
Datering:
1593 maart 23
Notabene:
a. "Up Request der Gravinne tho Nuwenar": Dit is Anna Walburgis gravin van Nieuwenaar en Meurs (ca.1522-1600), weduwe van Filips van Montmorency graaf van Horn, die als medestander van Willem van Oranje op 5 juni 1568 samen met Lamoraal graaf van Egmond te Brussel werd onthoofd. Anna hertrouwde in 1569 of 1570 met haar jongere neef Adolf graaf van Nieuwenaar en Meurs, stadhouder van Gelderland, Utrecht en Overijssel. Met Horn woonde zij in Weert, later met Adolf van Nieuwenaar in Utrecht tot diens dood in 1589 en vanaf 1597 in Meurs. Zij stond bekend als een ijverig calvinist en wijze staatsvrouw, bereikte een hoge leeftijd ondanks haar doorgaans slechte gezondheid. Haar enige kind, een zoon, overleed op jonge leeftijd. Haar graafschap Meurs liet zij na aan prins Maurits, die het in 1597 op de Spanjaarden heroverd had; haar graafschap Horn aan Sabina van Egmond vrouwe van Beijerland, dochter van Lamoraal van Egmond.

b. Zie voor deze en andere zaken m.b.t. de gravin ook de regesten 041 (1590), 041 (1591), 111 (1591), (1592), 055 (1592), 056 (1592), 057 (1592), 150 (1593), 168 (1593), 175 (1593), 263 (1593), 387 (1593 / 1594), 388 (1593 / 1594) en 408 (1593 / 1594). Dit besluit van 23 maart 1593 bevat geen enkele inhoudelijke informatie.

c. Punt 4, eerder punt 2 van het rekest (zie regest 056, 1592) betrof een geschil tussen de gravin en drost Derick van Eijl over de Meurse pandtol, een van de twee te Tiel geheven tollen, in 1359 verpand aan de graven van Meurs en in 1619 gelost. Het is vooralsnog onduidelijk welk drostambt Eijl bekleedde. Bij gerechtelijk vonnis had hij het vruchtgebruik van de tol: zie regest 150 (1593). In 1592 compareerde hij in de landdag (Ridderschap Kw. v. Nijmegen). De gravin beschuldigt Van Eijl van geweigerde rechtspraak inzake de tol. Van Eijl ontkent de aanklachten in een protestschrift en eist opening van de tolregisters. Volgens de Landdag zijn de stukken niet compleet genoeg om tot een gefundeerde uitspraak te komen.
Toegangsnummer:
2000 Oud archief Arnhem
Inventarisnummer:
Folionummer:
344 v. (scan 668)
 
 
 

Contact

location Westervoortsedijk 67-D
     6827 AT Arnhem
     (parkeerplaats aan de
     Mercatorweg)

E-mail Contactformulier
Telefoon  Telefoon
calender2 Openingstijden studiezaal