Menu

De chat is beschikbaar van maandag tot en met vrijdag tussen 13:00 en 16:00 uur. Is de chat offline? Bekijk onze Veelgestelde vragen of stel uw vraag via ons contactformulier.

Landdagsrecessen

Landdagsrecessen

De Gelderse landdagen waren de vergaderingen van de Gelderse Staten, de afgevaardigden van de steden en de edelen (ridderschappen en bannerheren) van het gewest. De landdagsrecessen zijn de weergave van de besluiten en handdelingen van de landdagen. Ze vormen een belangrijke bron voor de kennis van en over de Gelderse geschiedenis.
In deze toegang zijn korte samenvattingen (regesten) van besluiten, genomen in 1581, 1582, 1583, 1591 en 1592, te vinden.

Hoe zoekt u door de landdagsrecessen?

Klik op de zoekbalk links bovenin en voer uw zoekterm(en) in. Klik vervolgens op ‘zoek’.

Hoe kunt u de originele recessen inzien?

De originele recessen zitten in verschillende archieven. Om deze in te zien noteert u het volgende:
  • Bloknummer (het nummer van het archief waar het reces zich in bevind)
  • Inventarisnummer (het nummer van het stuk waar het reces zich in bevind)
  • Folionummer
Vul vervolgens in de algemene zoekbalk van de website het bloknummer en inventarisnummer in. Bij de zoekresultaten verschijnt het archief met het betreffende bloknummer. Als u hierop klikt, kunt u naar het inventarisnummer in dit archief. Om dit in te zien doet u het volgende:
Met het folionummer kunt u het betreffende reces in het inventarisnummer vinden.

Wilt u meer informatie over de landdagsrecessen? 

In de Onderzoeksgids Landdagsrecessen vindt u meer informatie over de landdagsrecessen. 
beacon
12.175  landdagsrecessen
 
 
Landdagreces
398 In de zaak - Hans Bierman vraagt de commissie de afgevaardigden ter Staten-Generaal er zorg voor te dragen dat de Raad van State de financiële tegemoetkoming voor Bierman gaat regelen en, blijkens de context, ook de leningen die door Johan van Dans ten behoeve van het land zijn aangegaan. Zie Nota bene.
Datering:
1593 januari 10
Notabene:
a. Hans Bierman was, sinds 10 december 1585 met een vaste aanstelling, de ontvanger-generaal van alle door Gelderland toegezegde Middelen en contributiën. Op 6 april 1588 werd de Veluwse contributierekening van Johan van Dans afgehoord. Men bleek hem nog 6781 gulden, 7 stuivers en 8 penningen aan contributie schuldig te zijn, een bedrag dat hij, als hoofdelijk verantwoordelijke ontvanger, ondanks grote persoonlijke leningen niet aan Veluwe kon betalen. Van Dans vroeg zijn kwartier om hulp, waarop het Kwartier van Veluwe er voor zorgde dat hij als tegemoetkoming per 30 juli 1591 werd benoemd in de functie van ontvanger-generaal van de contributiën en Middelen, ten koste van Hans Bierman. Deze diende vervolgens op 14 augustus 1591 bij de Landdag een scherp protest in. Bierman schreef na vele jaren trouwe dienst zo'n behandeling niet verdiend te hebben; "Et etiam de jure qui sensit onera sentire debeat et commoda", zo schreef hij: bovendien, wie de lasten voelt, moet rechtens ook de voordelen ervaren (2000 Oud archief Arnhem, inv. nr. 4824, 14 augustus 1591).
In de tekst van dit reces is sprake van meerdere "parthijen" en wat zij in tijd van nood vanwege het algemeen belang (aan geld) hebben voorgeschoten. Hier kunnen alleen Hans Bierman en Johan van Dans beiden bedoeld zijn.

b. Zie regest 091 (1593) en 392 (1593 / 1594); en voorts de regesten 177 (1585), 248 (1585), 271 (1585), 118 (1588), 009 (1590), 096 (1591); en zie 2000 Oud archief Arnhem, inv. nr. 4747, fol. 2 r. - 2 v. (scans 3 en 4). Voor Van Dans, zie o.a. 0008 Staten van het Kwartier van Veluwe, inv. nr. 100, rekening van Johan van Dans als ontvanger van Veluwe, 1583-1586.

c. Voor 'contributiën' en' Middelen', zie Verklarende woordenlijst.
Toegangsnummer:
0008 Staten van het Kwartier van Veluwe en hun Gedeputeerden
Inventarisnummer:
891
Folionummer:
58 r. - 58 v. (scan 119-120)
 
 
 
 
 
Landdagreces
140 Op het rekest van Wilhem Spitholt en Wilhem van Elburch noteert de Landdag met leedwezen kennis te hebben genomen van de geleden schade van deze goede lieden, maar niets voor hen te kunnen doen. Zie Nota bene.
Datering:
1593 maart 28
Notabene:
Zie ook regest 400 (1593 / 1594).
Toegangsnummer:
2000 Oud archief Arnhem
Inventarisnummer:
Folionummer:
367 r. - 367 v. (scan 713-714)
 
 
 
 
 
Landdagreces
058 Rekest van de vrouwe en weduwe van Waardenburg met verzoek om handhaving van zekere rechten, haar toekomend op basis van van haar huwelijksvoorwaarden. Verzoek ingewilligd; de gedeputeerden ter Staten-Generaal voorzien van brieven om de Raad van State over deze zaak in te lichten. Zie Nota bene.
Datering:
1592 februari 19
Notabene:
a. Het betreft hier Catharina van Gelder, de weduwe van Walraven van Arkel, heer van Waardenburg. Zij was Spaansgezind en haar kasteel was in 1574 veroverd door Lodewijk van Nassau; zij zelf werd verbannen naar kasteel Heukelom. In haar huwelijksvoorwaarden was bepaald dat haar man zou worden hersteld in de rechten van hoge heerlijkheid, maar de Landdag had eerder besloten dat het gericht van Waardenburg opgeheven zou worden. De inhoud van bovenstaand verzoek is onbekend, maar kan te maken hebben met deze kwestie. Zie: Eliëns en Harenberg, a.w., 234 (Zie Literatuurlijst).

b. Zie over haar ook de regesten 150 (1584) en 405 (1593 / 1594).
Toegangsnummer:
2000 Oud archief Arnhem
Inventarisnummer:
Folionummer:
238 v.
 
 
 
 
 
Landdagreces
150 Op rekest van de vrouwe van Waardenburg en bijgevoegde aanbeveling van Willem van Oranje inzake invordering van de vijfde penning in de bewilligde bede, wordt besloten (1) de schorsing van die invordering voorlopig te handhaven en (2) de executie van de schatting te staken en de gevorderde goederen en het weggenomen rundvee terug te geven. Zie Nota bene.
Datering:
1584 mei 18
Notabene:
a. Het betreft hier Catharina van Gelder, de weduwe van Walraven van Arkel, heer van Waardenburg. Zij was Spaansgezind en haar kasteel was in 1574 veroverd door Lodewijk van Nassau; zij zelf werd verbannen naar kasteel Heukelom.

b. Dit punt komt aan de orde in de ochtendvergadering.

c. Het bevel tot het staken van de vorderingen en tot teruggave van goederen en vee wordt gegeven aan de ambtman van de Tieler- en Bommelerwaarden en de hopman te Zaltbommel.

d. Het betreffende rekest, met bijgevoegd advies van Willem van Oranje, is volgens 2000 Oud archief Arnhem, inv. nr. 4695, 94 v., gemerkt met de letter I. Vooralsnog is dit document in de recessen en de bijbehorende landdagsstukken niet aangetroffen.

e. Zie over haar ook de regesten 058 (1592) en 405 (1593 / 1594).

f. Voor de termen 'bede', 'schatting' en 'executie', zie Verklarende woordenlijst.

Toegangsnummer:
2000 Oud archief Arnhem
Inventarisnummer:
Folionummer:
94 v. - 95 r.
 
 
 

Contact

location Westervoortsedijk 67-D
     6827 AT Arnhem
     (parkeerplaats aan de
     Mercatorweg)

E-mail Contactformulier
Telefoon  Telefoon
calender2 Openingstijden studiezaal