Menu

De chat is beschikbaar van maandag tot en met vrijdag tussen 13:00 en 16:00 uur. Is de chat offline? Stel uw vraag via ons contactformulier.

Uw zoekacties: Duitsche Orde, Commanderijen Dieren, Doesburg en Tiel
Zoek in deze inventaris
>
Zoektermen
 
 
Inleiding
1. Openbaarheid en citeren
2. De Duitse Orde en de Balije van Utrecht
3. De Commanderij van Dieren
4. De Commanderij van Doesburg
5. De Commanderij van Tiel
sluiten
1089 Duitsche Orde, Commanderijen Dieren, Doesburg en Tiel
Inleiding
5. De Commanderij van Tiel
De oorsprong van de commanderij van Tiel ligt in die van Ophemert. Wanneer de D.O. op 20 mei 1328 de St. Walburgkerk te Tiel met alle rechten en goederen van het kapittel, dat naar Arnhem was overgeplaatst, koopt, wordt de commanderij overgebracht naar Tiel en gaat zij commanderij van Tiel heten. Sinds juni 1328 bediende deze commanderij de parochie te Tiel en op 8 september daaraanvolgend werd een overeenkomst met de stad gesloten omtrent de bediening der kapelrieën in de St. Walburg- en de St. Maartenskerk aldaar.
In deze kerken waren respectievelijk 19 vicarieën en 3 altaren en 10 vicarieën gevestigd, welke voor het overgrote deel ter presentatie stonden van de landcommandeur. De archivalia op deze vicarieën betrekking hebbende, zijn dan ook te vinden onder de archieven van de landcommandeur.
Na de Hervorming liet men de kloosters en de commanderij verder bestaan, doch onder voorwaarde, dat zij zouden bijdragen in de kosten van de Gereformeerde eredienst.
De pastorie van Tiel stond eveneens ter beging van de landcommandeur, die ze echter op 1 januari 1616 voor 50 jaar afstond aan de stad Tiel.
De St. Walburgkerk geraakte steeds meer in verval; er werd al lang geen dienst meer in gehouden. De stad maande de commandeur ten laatste haar te herstellen en tevens de afgebroken brouwerij weer op te bouwen. Dit zou voor de commanderij echter zó bezwarend worden dat zij financieel te gronde zou zijn gegaan. Daarom werd in 1648 een accoord aangegaan, waarbij bepaald werd dat de commandeur het dak en het muurwerk der kerk zou onderhouden, de brouwerij niet zou worden opgebouwd, terwijl de stad Tiel voor eeuwig de collatie der pastorie met de ingelijfde vicarie van St. Catharina en St. Barbara, de presentatie van de St. Maartenskerk en de eeuwige collatie van de vicarie van St. Brigitta zou behouden.
De St. Walburgkerk geraakte evenwel steeds verder in verval, zodat eindelijk op 13 september 1679 besloten werd de kerk af te breken en de materialen er van te verkopen, van welks opbrengst 1/3 zou komen aan de commanderij en 2/3 aan de stad Tiel, terwijl de stad tevens de grond en erven der kerk en van het commandeurshuis met de hoven, binnen de stad Tiel gelegen, in eigendom zou ontvangen. De commandeur zou jaarlijks blijven betalen ƒ 100 tot onderhoud der stadswallen, ƒ 400 als subsidie voor de predikanten en ƒ 200 voor de armen te Tiel. De commandeur had dus niets meer in de stad Tiel te maken en bleef in het vervolg mitsdien alleen in het bezit van alle goederen, tienden enz. buiten de stad. Nog dient te worden opgemerkt, dat onder het hoofd "Bezittingen" enige eigendomsoverdrachten voorkomen, waarvan niet met zekerheid blijkt dat zij tot het archief der commanderij behoren. De commandeur Gosen van Rossum, later landcommandeur, heeft vele huizen en landerijen aangekocht en zeer waarschijnlijk zijn vroegere overdrachtsbrieven daarvan getransfigeerd geweest. Hoewel dit niet bewezen kan worden, zijn al deze charters geplaatst onder bovengenoemd hoofd.
Kenmerken
Datering:
1200-1759
Auteur:
P.J.C.G. Hinsbergen
Categorie:
 
 
 
MAIS-(M)DWS is een product van DE REE archiefsystemen BV
meer informatie over MAIS-(M)DWS