Menu

De chat is beschikbaar van maandag tot en met vrijdag tussen 13:00 en 16:00 uur. Is de chat offline? Stel uw vraag via ons contactformulier.

Uw zoekacties: Staten van het Kwartier van Zutphen en hun Gedeputeerden
x0005 Staten van het Kwartier van Zutphen en hun Gedeputeerden

Archieftoegang

Hier vindt u de inventaris van een archieftoegang. Hierin staat beschreven welke stukken zich in dit archief bevinden. 
 
Het nummer dat voor de titel van het archief staat is het toegangsnummer van dit archief. Het nummer dat voor de beschrijving van een stuk staat is het inventarisnummer. 
  • Bij ‘Kenmerken’ vindt u algemene informatie over dit archief
  • Bij ‘Inleiding’ vindt u achtergrondinformatie over dit archief, denk hierbij aan de openbaarheid, de archiefvormer en de oorsprong en opbouw van het archief.
  • Bij ‘Inventaris’ vindt u de lijst met beschrijvingen van stukken die zich in dit archief bevinden. 

Hoe zoekt u door een archieftoegang?

Klik op de zoekbalk links bovenin en voer uw zoekterm(en) in. Klik vervolgens op ‘zoek’.
Onder ‘Gevonden archiefstukken’ verschijnen de beschrijvingen van stukken uit dit archief waar deze term in voorkomt. Om te zien in welk deel van het archief deze stukken zitten klikt u op ‘Inventaris’. Dor telkens te klikken op het woord/de woorden die vetgedrukt worden weergegeven komt u uit bij de (met geel gemarkeerde) zoektermen. 

Welke archieftoegangen heeft het Gelders Archief?

Bekijk het Archievenoverzicht  om te zien welke archieven zich in het Gelders Archief bevinden. Deze zijn niet allemaal geïnventariseerd en beschikbaar voor inzage. Als er geen inventarislijst beschikbaar is, is dit archief helaas nog niet in te zien. 
 

 

0005 Staten van het Kwartier van Zutphen en hun Gedeputeerden
Zoek in deze inventaris
>
Zoektermen
Zoektips!

Wildcards kunnen het zoeken vergemakkelijken:

  • Een ? (vraagteken) vervangt een letter
  • Een * (sterretje) vervangt een aantal letters
  • Door een $ (dollarteken) voor een zoekterm te zetten, zoekt u naar woorden die op elkaar lijken.

Meer zoektips vindt u hier.

 
 
Inleiding * 
01. Openbaarheid en citeren
02. Bestuur in Gelderland
03. Historisch overzicht
04. Bestuursorganen
05. Het Appellationsgericht van het Kwartier van Zutphen
06. Belastingheffing
07. Beheer van de geestelijke goederen
0005 Staten van het Kwartier van Zutphen en hun Gedeputeerden
Inleiding1
07. Beheer van de geestelijke goederen
Bij plakkaat van 31 mei 1580, gevolgd door een nadere regeling bij landdagsbesluit van 29 november 1581, werden de bezittingen van rooms-katholieke instellingen als kerken, kloosters, kapittels, proosdijen et cetera onttrokken aan hun bestemming ten behoeve van de R.-K. eredienst en het onderhoud van ambtsdienaars. Voortaan werden de opbrengsten gebruikt voor de instandhouding van de Gereformeerde kerk en het onderwijs.
De bijzondere rekenkamer die werd opgericht voor het beheer heeft maar een jaar gefunctioneerd. Van 1581-1600 waren Hof en Rekenkamer met de directie en administratie belast. Dat stuitte op veel bezwaren omdat ze daarvoor onvoldoende waren toegerust. Vanaf ca. 1600, toen de colleges van Gedeputeerden in de kwartieren behoorlijk begonnen te functioneren, werden die met de dagelijkse leiding belast. De regeling was bedoeld als overgangsregeling, totdat er een gemeenschappelijk bestuur van de geestelijke goederen in het hele gewest zou zijn ingesteld. Dat is er nooit van gekomen.

De Landschap wilde allereerst een overzicht hebben van de betreffende goederen met hun juridische status. De eerste taak van de Gedeputeerden was het afmaken van de overzichten waar de Rekenkamer aan begonnen was. De stads- en plattelandsbesturen moesten worden aangeschreven om binnen twee maanden lijsten in te sturen. Hieruit destilleerden de Gedeputeerden een verzamelstaat, waaruit de jaarlijkse inkomsten voor het Kwartier berekend konden worden. Verder moesten ze zorgen dat het Hof een plakkaat uitgaf waarbij iedere bezitter van collatie- en soortgelijke rechten werd opgeroepen bewijsmateriaal daarvoor over te leggen.
Kloosters en instellingen met voldoende bewoners mochten voorlopig zelf hun goederen blijven beheren, mits ze overzichten van hun bezittingen en rechten opmaakten en verpachtingen plaatsvonden ten overstaan van de Gedeputeerden.

Het Zutphense overzicht is te vinden in 0012 Gelderse Rekenkamer, inventarisnummer 7279.
De geestelijke goederen werden beheerd in 4 rentambten, die elk een aantal voorgangers gehad hebben.



Rentambt Zutphen (vanaf 1609)

Dit omvatte goederen in de steden Zutphen, Doesburg en Lochem, de scholtambten Zutphen (Almen, Gorssel, Vorden en Warnsveld) en Lochem (o.a Laren en Ampsen), de richterambten Doesburg (met Angerlo en Keppel) en Steenderen en de bannerij Bahr en Lathum. Na de opheffing van het rentambt Bergh in 1682 werd de heerlijkheid Westervoort bij het rentambt Zutphen gevoegd.



Rentambt Doetinchem (vanaf 1610)

Dit omvatte goederen in de stad Doetinchem, de richterambten Hengelo, Zelhem, Ruurlo en Hummelo, de bannerij Wisch (Varsseveld en Terborg), de heerlijkheid Bredevoort (Bredevoort, Aalten, Winterswijk en Dinxperlo) en de kloosters Syon, Bethlehem en Schaer. Na de opheffing van het rentambt Bergh in 1682 werden Kleef, Didam, Zeddam, Gendringen en Silvolde bij het rentambt Doetinchem gevoegd.



Rentambt Borculo (vanaf 1616)

Dit omvatte goederen te Borculo (Borculo, Gelselaar, Geesteren, Eibergen, Rekken, Neede en Groenlo) en Lichtenvoorde (Lichtenvoorde, Lievelde en Vragender). Na de opheffing van het rentambt Bergh in 1682 werden de inkomsten uit de St.-Nicolausvicarie te Zeddam en de vicarie├źn in de kerk te 's-Heerenberg bij het rentambt Borculo gevoegd.



Rentambt Bergh (1604-1682)

Dit omvatte goederen te Westervoort, Kleef, Didam, Zeddam, Gendringen en Silvolde en inkomsten uit 2/3 van de St.-Nicolausvicarie te Zeddam en uit de vicarie├źn in de kerk te 's-Heerenberg.



De stukken betreffende de geestelijke goederen beslaan ongeveer 40% van het archief.
08. Geschiedenis van de archieven en verantwoording van de inventarisatie
09. Hulpmiddelen bij het onderzoek
10. Bijlagen
Inventaris
Kenmerken
Datering:
1438-1813
Auteur:
K.J.W. Peeneman
Licentie:
Categorie:
 
 
 
MAIS-(M)DWS is een product van DE REE archiefsystemen BV
meer informatie over MAIS-(M)DWS

Adres
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem
(parkeerplaats aan de Mercatorweg)
telephone  Telefoon
email  Contact

Openingstijden studiezaal

Disclaimer
Privacy statement