De rechterlijke beslissing waarbij een koopman in staat van faillissement wordt verklaard, heeft kenmerken van zowel een vonnis als van een op een rekest genomen beschikking. De rechtbank spreekt het faillissement uit op verzoek van de betrokkene zelf, of van een of meer schuldeisers, of op requisitoir (eis) van de officier van Justitie. De vonnissen en overige stukken terzake van faillissementen zijn dan ook op verschillende tijdstippen op verschillen wijze in het archief ondergebracht. Hiervoor zij verwezen naar de Aanwijzingen voor het gebruik (p. 15). Het in werking treden van de Faillissementswet 1894 (Stb. 140) in 1896, ter vervanging van de tot dan geldende artikelen in het Wetboek van Koophandel heeft in Zutphen aanvankelijk weinig invloed op de archiefvorming gehad.

De faillissementsprocedure wordt door het vonnis in feite pas in gang gezet, daar de hele afwikkeling van het faillissement er nog op volgen moet. Direct na het verzoek wordt het vonnis uitgesproken, waarbij een rechter-commissaris wordt benoemd, die een curator aanwijst, die onder zijn toezicht voor de afwikkeling zorgt.