Luchtfoto's met een geschiedenis
Gelders Archief
De geallieerden maakten tijdens de Tweede Wereldoorlog honderdduizenden luchtfoto's van het door de Duitsers bezette Nederland. Na de bevrijding wilden de geallieerden de luchtfoto's vernietigen. Een medewerker van de Stichting voor Bodemkartering (Stiboka) wist een deel van deze foto's ternauwernood te redden van de ondergang met als argument dat de luchtfoto's belangrijke gegevens voor de aardwetenschappen bevatten. Het staat allemaal mooi opgeschreven in het boekje 'Een blik op bezet Nederland' van G. Staal en R. Voskuil uit 1980.
Nu ligt er een nieuw boek met talrijke luchtfoto's: 'De bezetting in vogelvlucht. Luchtfoto's van Nederland 1940-1945'. De auteurs zijn doorwinterde luchtfotogebruikers. Twee van hen inventariseren oorlogsmaterieel in de bodem, zoals bommen en granaten uit de laatste oorlog. Die dienen opgeruimd te worden voordat graafwerkzaamheden beginnen. De auteurs gebruikten voor hun boek vooral luchtfoto's uit de collecties van de Topgrafische Dienst en de Universiteit van Wageningen. In de laatste collectie zijn de foto's van Stiboka, dat in 1989 opging in het Staring Instuut (tegenwoordig Alterra, een onderdeel van de Wageningse Universiteit), terecht gekomen. De samenstellers van het boek maakten ook een kleine selectie van beeldmateriaal uit Britse en Amerikaanse collecties.
Hoewel in het boek 'De bezetting in vogelvlucht' geen foto's uit de archieven van het Gelders Archief zijn gebruikt, beheert het Archief ook vele luchtfoto's uit de Tweede Wereldoorlog, gemaakt door de geallieerden. Een belangrijk deel van dit materiaal is terug te herleiden tot de collectie van het voormalige Stiboka. Het toenmalige Gemeentearchief Arnhem maakte reproducties van een klein deel van de door Stiboka beheerde luchtfotoverzameling. Het betreft foto's, zoals de foto die hiernaast te zien is: Oosterbeek uit de lucht op 21 februari 1945.
Thierry van den berg, Cyrnik De Decker en Eric Graver. 'De bezetting in vogelvlucht. Luchtfoto's van Nederland 1940-1945'. Uitgeverij Flying Pencil, 2012. ISBN: 978-90-818702-0-7.
