Wie begrijpt het landschap?

Gelders Archief

Historisch-geograaf Hans Renes meent dat archiefinstellingen niet alles kunnen bewaren, maar dat hun regels voor het opschonen van archieven "vaak ongunstig uitpakken voor landschapsonderzoek". Als voorbeeld haalt hij een onderzoek naar luchtwachttorens uit de jaren tachtig aan. Toen latere onderzoekers nieuwe gegevens zochten, bleken archiefstukken over deze torens te zijn vernietigd.

Renes schreef een nuttige en bruikbare handleiding voor onderzoek naar onze historische omgeving. Oorspronkelijke natuur is in Nederland nauwelijks te vinden. Vrijwel alle landschappen zijn cultuurlandschappen: beinvloed door de mens. Veel zichtbare landschapselementen vertellen een duidelijk verhaal, denk aan houtwallen, enken, heiden en stuifzanden. Veel andere sporen kunnen alleen met behulp van onderzoek ontdekt en verklaard worden. Archieven kunnen daarbij een belangrijke bron zijn.
De auteur geeft als voorbeeld zijn onderzoek naar de landschappelijke geschiedenis van het dorpje Slijk-Ewijk. Hij gebruikte daarvoor een 17e-eeuwse kaart uit het kaartboek van het Sint Catharinae Gasthuis in Arnhem, aanwezig in het Gelders Archief.



Hans Renes. Op zoek naar de geschiedenis van het landschap. Handleiding voor onderzoek naar onze historische omgeving. Op zoek naar...VI. Verloren, 2010. ISBN 978-90-8704-097-0.