Niks ouderwets en achtergebleven

Gelders Archief

De Liemers wordt vaak gezien als een ouderwetse en achtergebleven samenleving, waar de economische modernisering maar langzaam doordrong, schrijft historicus Jan Smit. Maar dat beeld klopt volgens hem niet. Hij promoveerde aan de Wageningse Universiteit op het proefschrift "Sporen van moderniteit. De sociaal-economische ontwikkeling van de Liemers (1815-1940)". In meer dan 500 pagina's legt de auteur geduldig uit wat zijn minitieus onderzoek naar onder meer de demografische structuur, de geografische situering, de beroepsstructuur, de armenzorg en inkomensverdeling in de Liemers opleverde. De streek ligt ingeklemd tussen enkele grote rivieren en de Duitse grens. Alle reden om het vooroordeel van achtergebleven regio voor 1940 onder de loep te nemen.

In zijn dankwoord schrijft Smit dat hij het "enorme" archief van Gedeputeerde Staten intensief heeft geraadpleegd: "Dit was voor mij een onuitputtelijke bron". Maar de wetenschapper moest verder graven. Talloze archieven in de collectie van het Gelders Archief gingen door zijn handen. Hieronder bevond zich ook het materiaal van het Economisch Technologisch Instituut Gelderland (ETI). Een droge, saai bron voor veel bezoekers wellicht, vanwege de vele statistieke en cijfers. Maar voor een onderzoek als dat door Smit is gedaan zeer bruikbaar.




Jan B. Smit. Sporen van moderniteit. De sociaal-economische ontwikkeling van de Liemers (1815-1940). Werken Gelre 61. Uitgeverij Verloren 2010. ISBN: 978-90-8704-161-8.