"Het kan allerakeligst tochten"

Gelders Archief

Vijf maanden na de bevrijding hebben de naar het geruïneerde Arnhem teruggekeerde bewoners het nog zwaar te verduren. "Het begint koud te worden en de kolenaanvoer is miniem. In de benedenverdieping zit nog geen glas en het kan allerakeligst tochten. Ik zie erg tegen de komende winter op" aldus een gekwelde inwoonster die tussen de stenen skeletten leeft. De Duitsers hadden in 1944-1945 de stad systematisch leeggeroofd. Bovendien was Arnhem door oorlogshandelingen zwaar beschadigd.
Oud-directeur van het Gelders Archief Frank Keverling Buisman schetst aan de hand van twee dagboek het dagelijkse leven in het naoorlogse Arnhem. Hij doet dat in een publicatie ter gelegenheid van het verschijnen van het honderdste deel van het Historische Jaarboek voor Gelderland in 2009, uitgegeven door de Vereniging Gelre. De situatie was vlak na de bevrijding dramatisch. Als een van de dagboekschrijfsters terugkeert, schrijft ze: "De chaos is compleet. Er is nergens hulp te krijgen. Je kunt dwars door de huizen heen kijken".
Eén van de dagboeken bevindt zich in de collectie van het Gelders Archief.


Terugkerende evacués. Foto Driessens B 3900 23 34

Melchior Bogaarts. Bevrijding & wederopbouw. Naoorlogse perikelen in het bevrijde Gelderland. Vereniging Gelre / Uitgeverij Vantilt, 2010. ISBN 9789460040528.