De eerste verongelukte piloot

Gelders Archief

Arnhem had op 27 augustus 1910 de twijfelachtige eer van het eerste Nederlandse vliegtuigongeluk. De ongelukkige Clément van Maasdijk zorgde voor de jammerlijke primeur. Hij stortte met zijn dubbeldekker vlakbij Schaarsbergen neer. Dat ongeluk duikt nog regelmatig op in historische publicaties. Maar ook andere zaken herinneren aan de piloot. Er staat bijvoorbeeld een borstbeeld van Van Maasdijk langs de Kemperbergerweg in Schaarsbergen. Maar ook op een paar andere plekken in Arnhem kan de bezoeker te weten komen dat de piloot het leven liet in de Gelderse hoofdstad.
In de collectie van het Gelders Archief zijn beelden van vlak voor het ongeluk en krantenverslagen bewaard gebleven. Een reporter die foto's van het wrak maakte, moest op last van een veldwachter zijn film afstaan. De politie vond het ongehoord om foto's van het neergestorte toestel te maken. Helaas voor onze collectie.



Wel nu, het is bijna honderd jaar geleden dat deze luchtvaartpionier naar beneden duikelde. En dat willen de Friezen en Gelderlanders graag herdenken. Waarom de Friezen? Clément van Maasdijk vloog, voordat hij in Arnhem op wilde stijgen, in Heerenveen, waar hij hoopte de eerste Nederlandse vliegenier te worden op Nederlandse bodem. Die primeur snoepte Jan Hilgers hem net een dag eerder af op de heide bij Ede. De Friezen organiseren een groot vliegfeest van 28 augustus tot en met 4 september 2010 in Heerenveen. 
De Gelderlanders willen een boek uitbrengen ter gelegenheid van "dit treurig 100-jarig jubileum" onder de titel: "Clément van Maasdijk Icarus van Schaarsbergen". Initiatiefnemer is de Werkgroep Historie Schaarsbergen. In een nieuwbericht meldt de Werkgroep dat het risico dat aan de vlucht van Van Maasdijk kleefde groot was, misschien nog wel groter dan het risico verbonden aan "de eerste maanvlucht".