Tip van een bezoeker: asociaal gedrag

Gelders Archief

Onze collectie omvat meer dan 25 km¹ documenten. Het is onmogelijk voor onze archivarissen om precies te weten wat er op ieder cm² perkament of papier te vinden is. Sommige vragers denken dat dat wel zo is: “Heeft u misschien……..”. Ze reageren geregeld verbaasd en soms zelfs verontwaardigd als wij het antwoord niet weten. Tips van bezoekers die onze archieven doornemen, zijn van harte welkom en onontbeerlijk voor de kennis van de onze collectie.
Zo kregen we de volgende tip van een bezoeker, die onderzoek deed in het Oud Rechterlijk Archief Didam (inventarisnummer 254). Het leverde stof op voor deze weblog.

Stoelenmaker baas Bernardus Berendsen maakte zich bij het plaatselijke gerecht verschrikkelijk boos over huisvrouw Johanna Bisselink. Beiden waren buren en troffen elkaar op donderdagavond 17 april 1788. Berendsen beschuldigde Bisselink er van dat zij hem zou hebben uitgescholden in het openbaar: “in het pûblicq op de enormste en eclatantste wijse te caluminieren en te prostitueren” met een “onversettelijke haat”. Bisselink zou hebben geroepen dat de stoelenmaker valse rekeningen uitschreef en beet hem toe “bagagiepak,-01-Hagel en een eerdiev” te zijn. Berendsen voelde zich in zijn goede naam en faam aangetast en stapte naar de rechter. Het gevolg was een vuistdik dossier.

Dit soort rechtszaakdossiers zijn signalen van het allerdaagse leven uit een vervlogen tijd. Hoe verruwd of hufterig was de samenleving aan het einde van de 18^e eeuw? Wat waren toen de lokale waarden en normen? Het dossier geeft kleur aan de couleur locale. En het herinnert ons wellicht ook aan de 100^e SIRE-campagne, die zich richt op onbewust asociaal gedrag.