Gids algemeen

Gelders Archief

Gids voor het doen van onderzoek in het Gelders Archief

De lijst is bepaald door vaak gestelde vragen.
Aan de hand van een trefwoord vindt u korte informatie over allerlei onderwerpen, maar ook verwijzingen: in welke archieven vind ik antwoord op bepaalde vragen en waar bevinden zich deze archieven?

Afkortingen bij de vindplaatsen:

Gelders Archief:

Gelders Archief

GA/SA:

in een gemeente - of streekarchief
Raadpleeg op www.archiefnet.nl

CBG:

In het Centraal Bureau voor Genealogie in Den Haag
internet www.cbg.nl

Adel

Lidmatenboeken

Adresboeken Arnhem e.o.

Lokale/regionale geschiedenis

Ambtenaren en regenten

Marine

Ansichtkaarten

Meertensinstituut (voor Dialectologie, Volks- en Naamkunde)

Bedrijfsarchieven

Bevolkingsregister

Memories van Successie

Boerderijonderzoek

Militairen

Borgbrieven

Molens op de Veluwe

Bouwtekeningen

Monumenten

Broncommentaren

Naamsaanneming, registers van-

Bronnen in het buitenland

Nederlands Hervormde Kerk

Demografie

Nieuw Rechterlijke Archieven

Duitsland, genealogisch onderzoek in-

Notariële Archieven

Echtscheidingen

Ondertrouwregisters

Foto’s

Oude Stijl/Nieuwe Stijl (Stilo Veteri/Stilo Novi)

Gelderland (het gebied)

Oudrechterlijke archieven

Gelderland (bibliotheek)

Particuliere archieven

Gemeenteverslagen

Patentregisters

Genealogie

Persoonskaarten

Gildenarchieven

Poortersboeken

Heraldiek (familiewapens)

Registres Civiques

Historisch Topografische Atlas

Repertorium van familienamen

Huwelijksdispensaties Gelderland

Rhemen, collectie van-

Indemniteit/Cautie/Borgstelling/Borgbrieven

Scheepspassagierslijsten

Joden

Stadsrecht en stad

Kaarten

Staten van Oorlog

Kadaster en openbare registers

Testamenten

Kamers van Koophandel, Handelsregister

Tolgaarderrekeningen

Katholieke huwelijken

Verpondingskohieren

KNIL (stamboeken)

Vicarieën

Kranten

Volkstellingen

Landverhuizers

Waals-Gereformeerden, DTB van-

Leenkamers/leenregisters/ leenprotocollen

Weeskamer/Momboirkamer

 

 

 

Hulpmiddelen en literatuur

 

Adel

  • Nederlands Adelsboek (Rode Boekje): alfabetische naamlijst van nog levende leden van de Nederlandse adel
    • vanaf 1903
    • 3 historische reeksen: 1e: 1912-1918; 2e: 1940-1953; 3e:1988–
      • Gelders Archief, studiezaal
  • Nederland’s Patriciaat (Blauwe Boekje), 1910 – 2006: alfabetische naamlijst van aanzienlijke families in Nederland, die geen deel uitmaken van de Nederlandse adel
    • Gelders Archief, studiezaal
  •  Hoge Raad van Adel te Den Haag: ledenadministratie van de Nederlandse adel

 

Adresboeken Arnhem e.o.

Op naam hoofdbewoner, met beroep, gedeeltelijk (vanaf 1902) ook per straat. Gedurende een bepaalde periode staat bij de straat ook de daarbij behorende wijkletter.

  • Arnhem + Velp: 1855, 1856
  • Arnhem + Velp + Oosterbeek: 1857 – 1861 en 1949 – 1960
  • Arnhem + Velp + Oosterbeek + Westervoort + Rozendaal (Elden): 1862 – 1942
    • Gelders Archief, studiezaal, kast 4 (microfiches)

Ook nog:

 

  • aparte serie per straat: Straatnamen A-Z, 1884-1901
  • een Concordantielijst Huisnummers, 1876/1877

Ambtenaren en regenten

Gegevens over benoemingen, namen en functies

 

  • Almanakken, herenboekjes, biografische woordenboeken
    • Gelders Archief, bibliotheek; Huisarchieven; Familiearchieven
  • nadere toegang: ‘Lijst van verborgen bestuursarchivalia’
    • Gelders Archief, studiezaal (balie)
  • ‘Ambtenarenproject’ in bewerking in Gelders Archief:
    • lijsten van ambtenaren, 1543 – 1795 (in bewerking)
  • Nadere toegang op de landdagrecessen, 1711-1780

Ansichtkaarten

Bedrijfsarchieven

Soms bij Kantongerechten, soms bij rechtbanken (alleen vennootschappen)

  •  
    • Gelders Archief
  • Samson-overzicht betreffende Particuliere archieven
    • Gelders Archief, studiezaal
  • Nederlandsch Economisch-Historisch Archief (NEHA; www.neha.nl): geeft de geschiedenis en bronnenoverzichten betreffende bewaard gebleven historische bedrijfsarchieven van Nederlandse en voormalige koloniale ondernemingen uitgebracht in diverse deeltjes:

1

Bankwezen

2

Basis-metaal-, Metaalprodukten-industrie en Scheepsbouw

3

Machine-, elektrotechnische en transportmiddelenindustrie

4

Openbare nuts- en communicatiebedrijven

5

Voedings- en genotmiddelenindustrie

6

Textiel-, kleding-, leder-, schoen- e.a. lederwarenindustrie

7

Zee-, binnen-, luchtvaart en hulpbedrijven van het vervoer

8

Hout-, meubel, bouwmaterialen-, aardewerk- en glasindustrie

9

Bouwnijverheid en - installatiebedrijven

10

Papier-, papierwaren-, grafische industrie en uitgeverijen

11

Spoorwegen en wegvervoer

12

Delfstoffenwinning en chemische industrie

13

Groot- en tussenhandel

14

Detailhandel

15

Particuliere archieven en historische collecties in de moderne bedrijfsorganisatie

 

  • Gelders Archief, bibliotheeknummer S 591 + deelnummer

 

Bevolkingsregister

De burgerlijke stand is een momentopname; het bevolkingsregister volgt iemand door de tijd en van woonplaats naar woonplaats

Sinds 1850, gebaseerd op de volkstelling van 1849. Bevolkingsregisters werden in 1920 vervangen door losse gezinskaarten; deze werden vanaf 1939 weer vervangen door losse persoonskaarten. In 1994 schakelden gemeenten over op een geautomatiseerde bevolkingsadministratie: GBA (Gemeentelijke Basis Administratie).

 

  • Gelders Archief, alleen de gemeenten Overbetuwe, Rheden en Rozendaal (database in studiezaal)
  • CBG, op microfiche

NB. De bevolkingsregisters van Ammerzoden, Arnhem en Renkum zijn in de Tweede Wereldoorlog verloren gegaan. Daarom is er voor Arnhem en Renkum een overzicht gemaakt van ingekomen en vertrokken personen, gebaseerd op berichten in kranten

Boerderijonderzoek

  • Bestek en voorwaarden, tekeningen en correspondentie betreffende de bouw
    • Gelders Archief, Heidemij, Bouwkundige Dienst 9 [toegang 0925]
  • Foto’s betreffende boerderijen en het boerenbedrijf
  • In het Gelders Archief is informatie over boerderijen ook te vinden in:
    • de archiefstukken betreffende horige, tyns- en leengoederen
    • de dijkcedullen in polderarchieven
    • de transportregisters (verschuldigde lasten aan bv. kloosters, kapittels)
  • Stichting Historisch Boerderij - Onderzoek (SHBO)
    • Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed te Amersfoort
  • Bibliografie historisch boerderijonderzoek 1983-1990, uitgegeven door P.J. Meertens - Instituut en SHBO
    • Gelders Archief, bibliotheeknummer 4269, 4920-4922
  • Atlas Perceelsnamen Gelders Rivierengebied, deel I Midden-Betuwe, C. de Bont en A.D.M. Veldhorst
    • Gelders Archief, bibliotheeknummer 5160
  • Oost - Gelderse boerderijenbibliografie: een digitale kaartenbak met verwijzingen naar artikelen over boerderijen in Oost - Gelderland
    • Brief naar: G. Hiddink, Hoenderweg 13, 6712 CA Ede (postzegels bijsluiten!)
  • Boerderij- en veldnamen in Aalten, Borculo, Gorssel, Keppel, Lochem, Vorden, Warnsveld en Zelhem
    • Gelders Archief, bibliotheeknummer S 851
  • Stichting Staring Instituut, Grutstraat 31, Doetinchem

Borgbrieven

Niet aanwezig in het Gelders Archief (Zie ook Indemniteit / cautie / borgstelling)

Bouwtekeningen

  • Bouwtekeningen, Arnhem, 1917 - 1979
    • Vóór 1917 zijn er geen bouwtekeningen bewaard gebleven (vanwege oorlogshandelingen)
    • Voor tekeningen na 1979: Gemeente Arnhem, tel. 0900-1809 (bouwen, wonen en leefomgeving)
  • Bouwtekeningen Rheden, 1882 – 1950
    • Gelders Archief, studiezaal (digitaal bestand)
  • Bouwtekeningen Rozendaal, 1923 – 2005

Broncommentaren

Diverse deeltjes die telkens de mogelijkheden van een bepaalde bron behandelen

Ook als pdf op de website van het ING: www.historici.nl -> Broncommentaren

 

I

De kohieren van de gemeentelijke hoofdelijke omslag 1851-1922

 

 

  • Gelders Archief, bibliotheeknummer 3885

II

De registers van patentplichtigen 1805-1893

 

 

  • Gelders Archief, bibliotheeknummer 3886

III

De volkstelling van 1807/1808

 

 

  • Gelders Archief, bibliotheeknummer 3887

IV

De Registres Civiques 1811-1813

 

 

  • Gelders Archief, bibliotheeknummer 3888

V

De militieregisters

 

 

  • Gelders Archief, bibliotheeknummer 4207

VI

De lijsten van de kiezers ter benoeming van afgevaardigden voor de Tweede Kamer der Staten-Generaal, de Provinciale Staten­ en de Gemeen­teraad, 1851-1886

 

 

  • Gelders Archief, bibliotheeknummer 4517

VII

De Staat van Fabrieken en Trafieken van 1 augustus 1816

 

 

  • Gelders Archief, bibliotheeknummer 4517

VIII

De Staat van Fabrieken en Werkwinkels van 31 december 1819

 

 

  • Gelders Archief, bibliotheeknummer 4517

IX

De Hinderwetbescheiden, 1811-1952

 

 

  • Gelders Archief, bibliotheeknummer 4517

X

De registers van de Dienst voor het Stoomwezen, 1856-1924

 

 

  • Gelders Archief, bibliotheeknummer 4591

XI

Registrum Memorialis Parochiae, het parochiememoriaal

 

 

  • Gelders Archief, bibliotheeknummer 4591

XII

De Staten van Oorlog te Lande en de Generale Petities,1576-1795

 

 

  • Gelders Archief, bibliotheeknummer 4591

1

De Nederlandse staatsbegrotingen 1798-1914;

De lijsten van verkiesbaren voor de Eerste Kamer der Staten Generaal 1848-1917;

Bescheiden met betrekking tot beroepspro­cedures bij Gedepu­teerde Staten op grond van publiekrechtelijke wetten 1815-1850: Militie en Schutterij

 

 

  • Gelders Archief, bibliotheeknummer S 669/1

2

Boedelinventarissen;

De gemeentelijke bevolkingsregisters, 1850-1920

 

 

  • Gelders Archief, bibliotheeknummer S 669/2

3

Bronnen betreffende de registratie van onroerend goed in de 19e en 20e eeuw

 

 

  • Gelders Archief, bibliotheeknummer S 669/3

 

Bronnen in het buitenland

Literatuurwijzer voor bronnen van de Nederlandse geschiedenis in buitenlandse archieven en bibliotheken. Den Haag, 1996.

 

  • Gelders Archief, bibliotheeknummer 6970

Burgerboeken

Zie Poortersboeken

Demografie

Duitsland, genealogisch onderzoek in -

  • J.G.J. van Booma, Genealogisch onderzoek in Duitsland (Den Haag, 1987)
    • Gelders Archief, studiezaal balie
  • Kopieën van de DTB uit de Duitse grensstreek zijn in te zien bij:
    • CBG
  • Werkgroep Genealogisch Onderzoek Duitsland (tijdschrift Gens Germana); inlichtingendienst: Werkgroep Genealogisch Onderzoek Duitsland
  • Mosaik-archief in Kleef (Dld): Mosaik, Familienkundliche Verein für das Klever Land e.V., Lindenal­lee 54, (Christus-König-Schule), D-47533 Kleve (0049-282113509)

Echtscheidingen

  • Ná 1811
    • in de huwelijksregisters, rechtbankarchieven en notariële archieven
  • Vóór 1811
    • in de oud-rechterlijke archieven en het archief van het Hof van Gelre en Zu­tphen, civiele zaken

Foto’s

Gelderland (het gebied)

  • Kwartier Nijmegen - Kwartier Zutphen - Kwartier Arnhem/Veluwe – Kwartier Venlo (Overkwartier)
  • Tussen 1795 - 1817 komen daar nog bij:
    • Graafschap Buren
    • Graafschap Culemborg
    • Baronie Acquoy
    • Drostambt Lymers (met de stad Zevenaar)
    • Drostambt Huissen/Hulhuizen (met de stad Huissen)
    • en wat stukjes Holland              

NB. De archieven van vóór 1795 betreffende deze gebieden zijn wel in het Gelders Archief

Gelderland Bibliotheek

Naast de collectie boeken, tijdschriften, kranten over Gelderland beschikt de Gelderland Bibliotheek ook over een collectie genealogie / heraldiek en een collectie met betrekking tot Operatie Market Garden (september 1944: Slag om Arnhem). De Gelderland Bibliotheek is gevestigd in:

 

  • Bibliotheek Arnhem, Koningstraat 26, 6801 ML Arnhem, telefoon 026 3543111
  • www.biblioarnhem.nl -> catalogus on line

Gemeenteverslagen van Gelderse gemeenten

Verslagen van de toestand van de gemeente, uitgebracht door burgemeester en wethouders aan de gemeenteraad, 1851-circa 1935; onderwerpen (hoofdstukken): bevolking, verkiezingen, gemeentebestuur, geldmiddelen, gemeen­te-eigendommen, werken en inrichtingen, medische politie en gemeentepolitie, nationale militie en schutterij, kerkelijke zaken, onderwijs, kunsten en wetenschap­pen, armwezen, landbouw en veeteelt, nijverheid, handel en scheepvaart.

 

  • Archief Gedeputeerde Staten [toegang 0039], inventarisnummer 1182-1594
  • Archief Gemeentebestuur Rheden [toegang 2503], gemeenteverslagen Rheden, 1848-1962 inventarisnummer 1391-1409

Genealogie

  • Centraal Bureau voor Genealogie (CBG)
    Allerlei collecties op genealogisch gebied: microfilms met burgerlijk stand, bevol­kings­register [Gelderland 1850-1920: inclusief volkstellingen en kiezerslijsten, Aam-Zutfen], DTB (onder andere uit Duitse grensstreek [Afden-Zyfflich], voormalige koloniën), lidmatenre­gisters, poorters­boe­ken, stamboeken militairen etcetera.

Bij het CBG is een klapper op alle huwelijken, gesloten vóór 1811 voor predi­kanten in de provincie Gelderland (de zogenoemde "fiches op Gelderse huwelijken")

  •  
    • Prins Willem-Alexanderhof 22, Postbus 11755, 2502 AT Den Haag 070-3150500

 

  • Genealo­gische Verenigingen
    Nederlandse Genealogische Vereniging (NGV):
    Wisselt informatie uit in tijdschrift Gens Nostra, houdt een centraal namenregister bij in Naarden en heeft collecties bidprentjes, krantenknipsels en dergelijke.
  • er zijn diverse regionale afdelingen van het NGV
  • Indische Genealogische Vereniging:
    Historisch-genealogisch onderzoek naar Europese (Nederlandse) families in Nederlands-Indië, het Caraïbisch gebied en Zuid-Amerika
  • Literatuur: in Nederland aanwezige gedrukte en handschriftelijke bronnen voor genealogisch en historisch onderzoek naar personen of families in Indonesië (overdruk uit Jaarboek CBG, deel 3, 1949)

Gildenarchieven

Particuliere archieven en daarom slechts ten dele bij de overheid bewaard; veel is verloren gegaan

 

  • GA/SA
  • Gelders Archief, studiezaal: toegang 2001: D.P.M. Graswinckel: De Archieven der Gasthuizen en Fundatiën, Gilden, Schutterijen en Vendels, gedeponeerd bij het oud-archief der gemeente Arnhem)

Heraldiek (Familiewapens)

Zeker niet alleen voorbehouden aan de adel.

 

  • Collectie Muschart: Muschart maakte van 1915 - 1950 beschrijvingen van wapens op systeem­kaartjes met vermelding van de familienaam en de bron
    • Gelders Archief, (alléén de collectie)
    • CBG heeft de collectie én de alfabetische index

Voor Gelderland kloppen niet alle bronverwijzingen of ze zijn niet meer geldig.

 

  • Familie Van Rhemen; handschriften [toegang 0908], inventarisnummer 1-29)
    • Gelders Archief
  • Die Wappenbücher von Siepmacher: wapens van families in Duitsland en in de grensstreek; met index en nadere toelichting op de familiegeschiedenis
    • Bibliotheek van Van Rhemen [toegang 0993], inventarisnummer 328
  • Collectie Steenkamp/Damstra: wapenbeschrijvingen, gebruiker, bron- en litera­tuur­vermel­ding
    • CBG

 

  • Literatuur:
    • J.B. Rietstap, Handboek der wapenkunde (1857), bijgewerkt door C. Pa­ma (1987)
    • J.B. Rietstap, Armorial Général
      • Gelders Archief, studiezaal
    • J.B. Rietstap, Wapenboek van den Nederlandschen adel, Groningen 1883-1887)
      • Gelders Archief, bibliotheek nummer IV-48 (oude drukken)
    • J.A. de Boo, Familiewapens, oud en nieuw. Een inleiding tot de familie­he­raldiek; Den Haag 1982
      • Gelders Archief studiezaal (nummer S 608)
    • A.J.C. K., Familie-wapens, verschenen in De Nederlandse Leeuw VI (1888), 24-26.
         Oud, maar met enkele wetenswaardige zaken die in recen­te publicaties niet aan de orde komen
    • A.A. Vorsterman van Oijen, Stam en Wapenboek van aanzienlijke Nederlandsche Familiën . . . deel I, II, III + index
      • Gelders Archief, bibliotheeknummer XIII-24 (oude drukken) 
  • Nederlandse overheidswapens

Historisch-Topografische Atlas

  • Kaarten, plattegronden, panorama's, stads- en dorpsgezichten, parken, molens, kastelen, landhuizen, kloosters, historische gebeurtenissen; er is een kaartsys­teem uitgesplitst naar onderwerp, kunstenaar en gemeen­te
  • Atlas van Gelderland (Collectie Van de Poll): kaarten, prenten en tekeningen van de kwartie­ren van Gelre en van vrijwel alle steden, dorpen en kastelen

Huwelijksdispensaties Gelderland

Alleen de verleende; de verzoeken om . . .  zijn niet bewaard gebleven

 

  • Jaarboeken van het Centraal Bureau Genealogie
    • vanaf 1596: jaargang 10 (1956) en verder
    • 1795 - 1810: jaargang 29 (1975) en 30 (1976)
  • R. Wartena, Huwelijksdispensaties in Gelderland over de periode 1596-1791
    • Gelders Archief, studiezaal (balie) en op pc

Indemniteit / Cautie / Borgstelling ook wel borgbrieven

Document waaruit blijkt dat de vorige woonplaats zich garant stelt als betrokke­ne minvermo­gend wordt

 

  • GA/SA of kerkelijke archieven (diaconie / armenzorg)

Joden

  • Vereniging Nederlandse Kring voor Joodse Genealogie
  • Joods Historisch Museum, Jonas Daniël Meijerplein 2-4, Amsterdam
  • Gegevens betreffende de joodse bevolking van Gelderland in het jaar 1813, in 1943 opge­maakt door de Gemachtigde voor Afstammingsbewijzen in het Departement van BiZa
    • Gelders Archief, studiezaal, supplement DTB, onder nummer 8.1
  • Literatuur:
    • Gids voor onderzoek naar de geschiedenis van de joden in Nederland
      • Gelders Archief, bibliotheeknummer 7231
    • H. Kooger, Het Oude Volk, kroniek van joods leven in de Achterhoek, Liemers en het grensgebied
      • Gelders Archief, bibliotheeknummer 7293

Kaarten

  • Kaartencatalogus, per rivier en per gemeente
  • C. Koeman, Handleiding voor de studie van de topografische kaarten van Nederland, 1750-1850 (Groningen, 1963): een overzicht van atlassen en gedrukte kaarten
    • Gelders Archief, bibliotheeknummer I - 58 G

Kadaster en Openbare Registers

Kamers van Koophandel, Handelsregisters

Alléén dode dossiers, dat wil zeggen: opgeheven bedrijven of bedrijven die gekozen hebben voor een andere rechtsvorm (BV, NV en dergelijke)

 

Katholieke huwelijken

Ondertrouwakten of trouwakten kan men vinden in:

 

  • trouwboeken van RK-parochies
  • trouwboeken van gereformeerde Kerken
  • schepentrouwboeken.

KNIL (stamboeken)

Kranten

  • Arnhemsche Courant, 1814 - 2000
  • Nieuwe Arnhemsche Courant, 1898 – 1936
  • Arnhemsch Dagblad, 1909 – 1916
  • Volksblad van Gelderland, 1933 – 1942
  • Het Volk, 1942 - 1944
  • De Graafschapbode, 1879 - 1974
    • Gelders Archief, studiezaal, op microfiche of film
  • Oosterbeekse Courant, 1890 – 1941
    NB. de jaargangen 1899 – 1941 bevinden zich in Bibliotheek Arnhem
  • De Zwarte Omroep / Renkumse Koerier, 1943 – 1955
  • Hoog en Laag, 1931 – 1941; 1946 – 2002
    • Gelders Archief
  • De Gelderlander (on line), 1856-1956 (editie Nijmegen)

Landverhuizers    

Leenkamers/Leenregisters/Leenprotocollen

Sinds de invoering van het Kadaster in 1832 kan van elk stuk grond en elk huis zonder veel moeite achterhaald worden wie de eigenaar ervan is (geweest). Van de tijd daarvóór zijn zulke gegevens veel moeilijker op te sporen. Eén van de hulpmiddelen om toch meer te weten te komen over het eigendom van onroerend goed zijn de registers van de leenhoven of leenkamers. Lees verder . . .

Lidmatenregisters

Registers met leden van een gereformeerde gemeente, soms met vermelding van hun vorige woonplaats of van de gereformeerde gemeente waar ze naartoe gaan (met ‘attestatie’ = verklaring/getuigenis).

Lokale / Regionale geschiedenis

  • Onderzoeksgids voor archieven van lagere overheden (gemeenten en waterschappen) in Drenthe, Friesland en Groningen (maar ook goed bruikbaar voor Gelderland!) (Assen 2005)
    • Gelders Archief, bibliotheeknummer 5616
  • W. Jappe Alberts W./A.G. van der Steur, Handleiding voor de beoefening van lokale en regionale geschiedenis (Weesp, 1984)
    • Gelders Archief, bibliotheeknummer 3616
  • A.C. de Vooys en J.M.G. Kleinpenning, Bronnen voor het regionale onderzoek in Nederland (Groningen, 1963)
    • Gelders Archief, bibliotheeknummer III - 11 u
  • Cahiers voor Lokale en Regionale Geschiedenis: tips voor het doen van onderzoek met de volgende onderwerpen: 
  1. Strafrecht en criminaliteit
  2. Materiële cultuur: huisraad, kleding en bedrijfsgereedschap
  3. Historische geografie: landschap en nederzetting
  4. Stadsgeschiedenis
  5. Historische demografie: bevolkings- en gezinsgeschiedenis
  6. Onderwijsgeschiedenis
  7. Lokale bestuursgeschiedenis
  8. Vrouwengeschiedenis
  9. Dorpsgeschiedenis: bewoning en bewoners
  10. Fiscale bronnen: structuur en onderzoeksmogelijkheden
  11. Eliteonderzoek: rijkdom, macht en status in het verleden
  12. Sociale zorg 
  • Gelders Archief, bibliotheek S 673
  • Gelderland Bibliotheek
    Historische informatie per gemeente / op onderwerp

Marine

Meertens-instituut (voor Dialectologie, Volkskunde en Naamkunde)

Instituuut van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen

Keizersgracht 569-571, 1017 DR Amsterdam, 020 623 46 98

 

Memories van Successie

Militairen

Molens op de Veluwe

Kaart met alle papiermolens op de Veluwe met de namen van pachters en eigenaren:

 

Monumenten

  • Klappers met informatie over gemeente- en rijksmonumenten
    • Gelders Archief, betreffende Arnhem en Rheden: studiezaal
  • Literatuur: Nederlandse Monumenten van Geschiedenis en Kunst (uitgave van de Rijkscom­missie voor Monumentenzorg)

Naamsaanneming, Registers van -

  • 1810: Holland maakt deel uit van het Keizerrijk Frankrijk: men moet een vaste achter­naam kiezen
  • 1825: Koninklijk Besluit: het kiezen van een vaste achternaam werd nog eens verplicht gesteld
  • In het Rivierengebied vaak herkomstnamen; op de Veluwe patroniemen en in de Achter­hoek boerderijnamen
    • Gelders Archief: studiezaal, rode banden
    • GA/SA

Nederlands Hervormde Kerk

Archieven van de Nederlands hervormde kerk in korte overzichten

 

  • Gelders Archief, bibliotheeknummer III 18d: deel I (1960) en deel II (19­74)

Onderzoek in protestantse kerkelijke archieven in Nederland

 

  • Gelders Archief, bibliotheeknummer S608.13

Nieuw Rechterlijke Archieven, 1811 – heden

Privaatrecht  ->  tussen burgers

Publiekrecht  ->  tussen overheid en burgers

 

  • Kantongerechten

 

 

1811-1838 :

Vredegerecht, toegang 0232

 

 

 

- eenvoudige privaatrechtelijke zaken:

- pacht, huur, arbeidszaken
- voogdbe­noe­ming
- krankzinnigver­klaringen
- vennootschappen en dergelijke

 

 

 

 

 

 

Rechtbank van Enkele Politie

 

 

 

- eenvoudige wetsovertreding:

- diefstal
- overtreding
- aanklacht en dergelijke

 

 

 

 

 

Vanaf 1838 samen:   

Kantongerechten

 

NB. Kantongerecht Wageningen in de Tweede Wereldoorlog verloren gegaan.
Nieuw Rechterlijk Archief Nijmegen 1811-1838 (toegang 0857)

 

  • Arrondissementsrechtbanken

 

 

1811 – 1838:

Rechtbank van Eerste Aanleg, toegang 0232

 

 

Vanaf 1838:

Arrondissementsrechtbank

 

 

 

- appèlzaken

 

 

 

Burgerlijke zaken:

- faillissement
- echtscheiding
- curatele
- toezichtstelling

 

 

 

 

 

 

Strafzaken:

- bedelarij
- diefstal
- verwonding, moord e.d.

 

 

 

 

 

 

 

fragmentarisch in verband met oorlogsschade

 

  • Rechtbank Nijmegen, 1838-1877

 

 

in de Tweede Wereldoorlog verloren gegaan; na 1877 onder Arnhem

 

 

 

  • Gerechtshof te Arnhem

 

 

archief van ná 1838 in 1944 verloren gegaan

 

 

1811 - 1838:

Hof van Assizen

 

 

 

Appèlzaken

 

 

  • Hoge Raad

 

1811 - 1838:

Hoge Gerechtshof

 

 

 

   cassatie (vernietiging van vonnis)

 

 

Nadere toegangen:

 

 

- repertoires: rechters en onderwerpen

 

 

- registers: naam, aanklacht, eis, vonnis, datum

 

Notariële archieven

Ondertrouwregisters (vanaf 1597)

Het onderscheid tussen huwelijks- en ondertrouwregister is niet altijd duidelijk

Drie keer herhaalde huwelijksafkondigingen in de kerk,

dan volgt:

 

  • óf huwelijkssluiting in de gereformeerde kerk
  • óf voor het gerecht (vóór 1811)
  • óf gemeente/stadhuis (ná 1811)

Oude Stijl (= Stilo Veteri = SV tegenover Stilo Novo = SN = Nieuwe Stijl)

Om de achterstand van 10 dagen weg te werken die de Juliaan­se kalender (Oude Stijl) achter­liep op de seizoenen, ontwierp Paus Gregorius XIII in 1582 de Gregori­aanse kalender (Nieuwe Stijl): na 4 oktober volgde 15 oktober 1582.

Gelder­land, Utrecht, Overijssel, Drenthe, Groningen en Friesland gingen pas in 1700 over op de Nieuwe Stijl. Inmiddels was het verschil opgelopen tot 11 dag­en.

Oudrechterlijke Archieven

Particuliere archieven

Archieven van onder andere kerken, families, bedrijven, verenigingen en stichtingen (oprichtingsakte of koninklijke goed­keuring van de eerste statuten, vanaf 1856)

 

  • Centraal Register van Particuliere Archieven (CPRA), onder­deel van het Nationaal Archief te Den Haag (Verenigingen en stichtingenregister)

Patentregisters (1805 -1893)

Belasting op uitgeoefend beroep; per wijk, per straat (naam, beroep/bedrijf, belastingklasse)

 

  • in GA/SA
  • Gelders Archief, bibliotheeknummer 3886 (zie ook Broncommentaren)

Persoonskaarten

Zie ook Bevolkkingsregister

Bijgehouden vanaf 1938; na overlijden gaan de kaarten via het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) naar:

 

  • CBG informatie kan alleen schrif­telijk opge­vraagd worden

Portretten

  • Persoonlijkheden in het Koninkrijk der Nederlanden in Woord en Beeld
    • Gelders Archief, bibliotheeknummer 101C15
  • Iconografisch Bureau (Stichting)
    Inventariseren, beschrijven en fotograferen van Nederlandse portretten

Poortersboeken (Burgerboeken)

Registers met de namen van burgers die het burgerrecht verwerven op grond van verhuizing, huwelijk of aankoop.

In de desbetreffende gemeentelijke archieven zijn poortersboeken van Arnhem (1435-1806), Culemborg (15424-1807), Doesburg (1628-1780), Doetinchem (1519-1662 en 1683-1746), Eibergen (1653-1809), Elburg (1725-1806), Groenlo (1706-1810), Harderwijk (1436-1808), Hattem (1531-1830), Lochem (1712-1811), Nijmegen (burgerboek 1337-1496 en 1501-1810, grootburgerboek 1695-1810), Tiel (1546-1794), Wageningen (1561-1796), Zaltbommel (1585-1808), Zevenaar (1612-1805), Zutphen (burgerboek 1478-1715, kleinburgerboek 1715-1817 en grootburgerboek 1715-1814)

 

  • in GA/SA
  • CBG (een groot aantal op microfilm)

Registres civiques, 1811-1813

Repertorium van Familienamen

Lijst van alle familienamen per provincie, per gemeente

bewerking van het namenmateriaal uit de volkstelling van 1947

 

  • Gelders Archief, studiezaal

Rhemen, Collectie van -

Verzameling genealogische aantekeningen van min of meer aanzienlijke geslach­ten in onder andere Gelderland en Overijssel uit de 17e en 18e eeuw, met betrouw­bare bronverwijzingen

 

Scheepspassagierlijsten

Schooldiploma’s (kopieën van -)

(Dubbelen van) diploma’s worden (normaliter) niet met het archief van een (hoge)school aan een archiefdienst overgedragen. Een mogelijkheid om aan een kopie te komen is contact op te nemen met de Dienst Uitvoering Onderwijs (=IB Groep) in Groningen.

 

Stadsrecht en stad

Plaatsen met middeleeuwse stadsrechten in de provincie Gelderland:

Arnhem (1233); Batenburg (1389); Borculo (1375); Bronckhorst (1482); Buren (1395); Culemborg (1318); Doesburg (1237); Doetinchem (voor 1232); Elburg (voor 1233?, voor 1312); Gendt (1233); Groenlo (1277); Harderwijk (1231); Hattem (voor 1299); ’s-Heerenberg (1379); Huissen (1348), Laag-Keppel (voor 1363); Lochem (1233); Maasbommel (voor1328); Nijkerk (1413); Nijmegen (1230); Staverden (1298); Terborg (1419); Tiel (vermoedelijk al in de tweede eeuw); Wageningen (1263); Zaltbommel (1315); Zevenaar (1487); Zutphen (tussen 1191-1196).

Literatuur: G. van Herwijnen, Bibliografie van de steden van Nederland

 

  • Gelders Archief, bibliotheeknummer 2488

Staten van Oorlog

  • Jaarlijkse begrotingen, 1579 - 1795
    met gegevens over officieren, overheidsfinanciën, buitenlandse politiek etcetera
    • Gelders Archief:
      • Archief Kwartier Zutphen [toegang 0005], inventarisnummer 860-893A (1598, 1755-1795).
      • Archief Kwartier Veluwe [toegang 0008], inventarisnummer 833, 835-845 (1600, 1771-1782)
    • CBG (geklapperd: Collectie Wakker)
  • Literatuur: P.W. van Wissing, De staten van Oorlog te Lande en de Genera­le Petities, 1576-1795, Broncommentaar XII, Stichting Archief Publikaties (Den Haag, 1990)
    • Gelders Archief, bibliotheeknummer 4591

Testamenten

  • Collectie Kranen, Gelderse testamenten tot 1811 (naam, jaar, vindplaats).
    • Gelders Archief, studiezaal (3 banden)
      NB wel snel maar zéér onvolledig
  • Testamenten Arnhem
    • Gelders Archief, studiezaal kaartenbak
  • Het Centraal Testamentenregister in het Nationaal Archief of het Centraal Bureau voor Genealogie te Den Haag. U moet dan wel het geboortejaar van de overle­de­ne weten en deze moet overleden zijn tussen 1890-1973. Het Centraal Testamentenregister is niet volledig
  • Het Centraal Testamentenregister in het Ministerie van Justitie voor overledenen van na 1973

Tolgaarderrekeningen (vanaf 1543)

Grote Gelderse Tol te Arnhem en IJsseloord:

 

  • transscriptie Gelders Archief, biblio­theeknummer 6471

Verpondingskohieren

Vicarieën

  • W. Wijnaendts van Resandt: De vicarieën in Gelderland (1943)
    • Gelders Archief bibliotheeknummer IV-4 (rood)
      met verwijzingen naar -voor het Hof- gevoerde processen
  • F.C.W. Koker, Rapport over vicariegoederen in hun verband met andere kerkelij­ke goederen in Gelderland
    • Gelders Archief, bibliotheeknummer IX - 31A

Volkstellingen

Waals-Gereformeerden, DTB van -

  • CBG (index)

Weeskamer/Momboirkamer (-1852)

Overheidscollege met als taak: toezicht op het beheer van de bezittingen

van minderjarige (half)wezen.

 

  • algemeen: GA/SA
  • op het platteland: meestal te vinden in ORA; soms apart geadministreerd, bijvoorbeeld Veluwe
  • Gelders Archief: archief graafschap Culemborg bevat archief weeskamer te Culemborg 1681-1802
  • GA/SA Zutphen: archief weeskamer, 1642-1811

NB weeskamer niet verwarren met weeshuis                                                                                 

Hulpmiddelen en literatuur

 

  • Algemeen
    • Gelders Archievenoverzicht (o.a. G. Verbeek) (balie)
      Archievenoverzichten per archiefbewaarplaats in Gelderland
    • Lijst van (verborgen) bestuursarchivalia (balie)
      Lijst van archiefstukken van heerlijkheden en bestuursambtenaren verborgen in andere archieven
    • Lijst van verborgen familiearchieven (balie)
      Lijst van archiefstukken betreffende bepaalde families verborgen in andere archieven
    • Index op de inhoudsopgaven van huis- en familiearchieven, kloosterarchieven, rekenkamer (balie)
      Lijst van ‘onderwerpen’ genoemd in deze inhoudsopgaven
    • Overzicht van de repertoria, enzovoort op de leenboeken (balie)
      Overzicht van leenaktenboeken en leenregisters aanwezig in het Gelders Archief
    • Huwelijksdispensatiën in Gelderland 1596-1791 (R. Wartena) (balie)
      Dispensatie voor een huwelijk tussen verwanten, door het Hof verleend
    • Archievengids van de Tweede Wereldoorlog (op papier in de studiezaal en online: www.niod.nl.)
      Overzicht van archieven over de Tweede Wereldoorlog met naam, korte uitleg, periode, omvang, bewaarplaats. Kijk ook op www.archievenwo2.nl
    • P. Aalbers, Slag om Arnhem, bibliografie van gedrukte werken (1975) (kast)
    • Index Bijdragen en Mededelingen Gelre tot 1938 (D. Brinkerink) (kast, pc)
      Beredeneerde index op artikelen verschenen in Bijdragen en Mededelingen Vereniging Gelre
    • Index Bijdragen en Mededelingen Gelre 1938-1987 (J. Drost) (kast, pc)
      Beredeneerde index op artikelen verschenen in Bijdragen en Mededelingen Vereniging Gelre
    • De oude Nederlandse maten en gewichten (J.M. Verhoeff) (kast)
      Zowel een geografisch overzicht als een woordenlijst
    • Nederlandse munten (H. Enno van Gelder) (kast)
    • Practisijns woordenboekje of verzameling van meest alle woorden in de rechtskunde gebruikelijk (kast)
      (1e druk 1785!, herdruk 1988)

 

  • Genealogie
    • J.E. Van Beresteyn, Genealogisch Repertorium + vervolgdelen (balie en kast)
      Het Genealogisch Repertorium bevat op alfabetische volgorde van familienaam verwijzingen naar genealogische literatuur waarin over een bepaalde familie is gepubliceerd met toevoeging van de plaats of streek waar deze familie in hoofdzaak zetelde. Als drie opeenvolgende generaties van een familie in een publicatie voorkomen wordt dit als vermelding opgenomen in het Genealogisch Repertorium
    • B.J. Hekket, Oost Nederlandse Familienamen (hun ontstaan en betekenis), 2 delen
    • Collectie Wolters (kast)
      Huwelijken militairen, gesloten in Gelderland, 1648 – 1811)
    • Collectie Kranen
      Zeer onvolledige klapper op persoonnamen die vooral voorkomen in notariële archieven; vooral handig voor de onderzoeker die geïnteresseerd is in testamenten of helemaal niet meer weet waar hij het zoeken moet!
    • Collectie Van Haaften (kast, pc)
      Klapper op de DTB Tielerwaard en Bommelerwaard (gedeeltelijk)
    • Nederland’s Patriciaat (1910 - nu) (Genealogieën van families van ‘maatschappelijke betekenis’) (kast).
      Het laatste deel bevat een ’lijst van de geslachten opgenomen in de jaargangen 1 (1910) – 85 (2003/5)’
      Ook toegankelijk via pc studiezaal
    • Nederland’s Adelsboek (1903 – nu) beschrijving van alle geslachten die tot de adel behoren (kast)
      Per deel toegankelijk via de index en voor de periode 1983 – 1995 via de verzamelindex (ringband)
      Ook toegankelijk via pc
    • Nederlands Repertorium van Familienamen (verspreiding van achternamen per provincie en per gemeente in 1947 (kast)
      Handig voor de bezoeker die niet meer weet waar zijn naamgenoten gebleven zijn
    • De Nederlandsche Leeuw
      Toegankelijk via de database op pc studiezaal
      Toegankelijk via het genealogisch repertorium (Beresteyn)
    • Gens Nostra
      Toegankelijk via het genealogisch repertorium (Beresteyn)
    • Repertorium DTB van heel Nederland (1980) (balie)
    • J.B. Glasbergen, Beroepsnamenboek, beroepsaanduidingen voor 1900 in Nederland en België, bibliotheeknummer 7643
    • Latijn bij genealogisch onderzoek (kast/balie)
    • Grotefend, Taschenbuch der Zeitrechnung (balie)
    • A.J. van der Aa, Aardrijkskundig woordenboek der Nederlanden. Gorinchem, 1831-1861
      Geografische beschrijvingen van dorpen, polders, kastelen, beekjes; ook belangrijk voor de kerkelijke gemeente- en parochiegrenzen (DTB)
    • J. Kuyper, Gemeenteatlas van Nederland (balie en internet)
      (van belang in verband met boerderijnamen en topografie)
    • Müllers Grosses Deutsches Ortsbuch (kast)
      Ligt een bepaalde plaats in Nederland of in Duitsland?

 

  • Gelderland en zijn geschiedenis
    Interessant voor genealogen en regionale geschiedschrijvers
    • I.A. Nijhoff, Gedenkwaardigheden uit de geschiedenis van Gelderland,
      deel I – VI
      , 1343 – 1538
      • Gelders Archief, studiezaal
    • W. Jappe Alberts e.a., Geschiedenis van Gelderland van de vroegste tijden tot het einde der Middeleeuwen Den Haag 1966
    • Meerdere auteurs, Geschiedenis van Gelderland, 1492 – 1795
      • Gelders Archief, studiezaal
    • W. van Loon ed., Groot Gelders Placaet-Boeck…sedert den Jaere 1543 tot den Jaere 1700…, deel I (1543-1580), deel II (1580-1700), deel III (1699-1740)
      Regelingen (plakkaten, publicaties, reglementen en resoluties) van algemeen (Gelders) belang
      Met een index op trefwoorden en een index van geografische en persoonsnamen
      • Gelders Archief, bibliotheeknummer V - 85 (rood) [oude drukken]
    • J. Drost, Gelderse Plakkatenlijst 1740-1815
      Regelingen (plakkaten, publicaties, reglementen en resoluties) van algemeen (Gelders) belang
      Met een index op trefwoorden en een index van geografische en persoonsnamen.
      • Gelders Archief, studiezaal
    • Memorie en resolutieboeken 1587 – 1790, met alfabetische index
      Nota bene: lees vooral de inleiding, erg belangrijk!
      • Gelders Archief, Archief Hof van Gelre en Zutphen [toegang 0124], inventarisnummer 18 – 87
    • M.J. van Gent, Gelderse Landdagrecessen, 1423 – 1579, database met gedigitaliseerd beeldmateriaal doorzoekbaar op datum, woorden, namen
      • http://www.historici.nl/ -> digitale publicaties -> Landdagen en andere landelijke bijeenkomsten van Staten en Steden in Gelre en Zutphen, 1423 – 1584
    • J. Drost, Gelderse Landdagrecessen 1711- 1780
      Handelingen, vooral de besluiten van de Landdagen, de vergaderingen van de Staten van het Gelre en Zutphen
      Met een index op zaken en een index van namen
      Nota bene: lees vooral de inleiding, erg belangrijk!
    • Bijdragen en Mededelingen van de Vereniging Gelre (sinds 1898)
      Historische artikelen over Gelderse onderwerpen
      • index D.A. Brinkerink (1898 - 1938)         
      • index J. Drost (1938 - 1987)
        • Gelders Archief, studiezaal en op de computer
    • P. Gouda Quint, Grondslagen voor de bibliografie in Gelderland, 1910; 1910 – 1925; 1926 – 1940; 1940 - 1954 (vervolg door Jolles en Hollestelle)
      Overzichten van historische publicaties over Gelderse onderwerpen; met alfabetisch register op onderwerpen
      • Gelders Archief, studiezaal
    • J. Kamermans, Leemtenlijst van de Gelderse geschiedenis in de 19e en 20e eeuw, met recente bibliografie betreffende Ruimtelijke ordening en infrastructuur/Overheid/Economische en Sociale geschiedenis/Cultuurgeschiedenis
    • Verslagen van de toestand der provincie door de Gedeputeerde Staten uitgebracht aan de Provinciale Staten, 1814 - 1946
      • Gelders Archief, Archief Provinciale Staten [toegang 0038], inventarisnummer 1560-1679

 

donatie